بيان اقسام سحر سحر اقسام بسيارى و شعب بيشمارى دارد كه مفسرين پاره‌اى از آن را در ذيل اين آيه شرح داده‌اند كه در اينجا اجمالا بعضى اقسام آن را يادآورى مينمائيم . شكى نيست كه عمل سحر در عالم بانواع و اقسام بسيارى واقع است و انكار وقوع آن را نتوان نمود منتهى بعضى اقسام آن راجع به همين علوم طبيعى است كه سببش براى غير اهلش محرز نيست مثل اينكه ديده شود كسى داخل ميگردد در آتش و بدنش نميسوزد براى اينكه اجزايى به بدنش ماليده كه از حرارت آتش آسيبى نمىبيند يا آنكه خطى مينويسد كه غير از خودش و طرفش كسى نتواند بخواند . قسم دوم از اقسام سحر از طريق كثرت عمل و معتاد گرديدن بر آن صورت ميگيرد مثل معتاد شدن بر خوردن سميات يا كشيدن بارهاى گران و سنگين يا اعمال عجيب ديگرى كه از روى تمرين و عادت تحقق پذيرد و براى غير اهلش متعسر بلكه متعذر به نظر مىآيد و اين قسم از سحر ظاهرا منعى از طرف شرع بر آن نرسيده بلكه شايد از اقسام سحر بشمار نيايد زيرا سببش معلوم است . قسم سوم از اقسام سحر شعبده است كه از حركات سريع به عمل مىآيد و از جهت سرعت عمل چنين به نظر مىرسد كه خارج از اسباب طبيعى است لكن كسى كه مطيع گردد بر اسباب طبيعى آن ميفهمد كه سبب آن دو چيز است يكى سرعت عمل كه سبب آن حركت سريع شعبده‌باز است و ديگر خطاء در حس مخصوصا در حس بصر كه خطاء در آن بسيار واقع ميگردد شعبده‌باز بحاضرين چيزى نشان ميدهد و فورا به شكل ديگرى در مىآورد تا حس بصر مشغول به اولى است شكل دوم خلاف آن را نشان ميدهد و نيز در ضمن عمل كلمات تندى مىگويد كه حواس حاضرين را متوجه به خود گرداند و عمل خود را انجام دهد خلاصه اين نوع از سحر تصرف در خيال است كه در ذهن حاضرين و در خيال آنها خلاف واقع را ارائه ميدهد و از سرعت عمل و بر هم ريختگى مرئيات و مبصرات و مسموعات انجام ميگيرد و به هيچ وجه واقعيت ندارد و از پست‌ترين اقسام سحر بشمار مىآيد كه بجز خدعه و تدليس و نشان دادن خلاف واقع چيز ديگرى نيست و تحصيل آن