و نيز از كمال ايمان به خدا ايمان بارسال رسل و انزال كتب آسمانى است كسى كه خدا را بعلم و حكمت و رأفت شناخت ايمان دارد كه عبث و بيهوده‌كارى از ساحت قدس او مبرا است انسان را عبث خلق ننمود نتيجه خلقت عايد خود خلق ميگردد ذات بىزوال او بالاتر از آنست كه از وجود خلق بهره‌اى عايد وى گردد . ( من نكردم خلق تا سودى كنم * بلكه تا بر بندگان جودى كنم ) مثنوى و ارسال پيمبران از روى لطف است كه طريق هدايت را بخلق بياموزند و گر نه نقض غرض لازم مىآمد زيرا كه بدون راه‌نمايان كسى را ممكن نيست طريق حق را پيدا نمايد و در آن سلوك بنمايد و غرض از خلقت انسان و كمال او در مرتبه معرفت به حق و رسيدن بمقام عبوديت است ما خَلَقْتُ الْجِنَّ وَ الْإِنْسَ إِلَّا لِيَعْبُدُونِ شاهد آنست و ديگر از تماميت برّ كه در آيه نام برده شد كمال جنبه طبيعى و عملى است در پيروى فرمان عقل و شرع كه از مراعات آن « عقل عملى » بكمال ميرسد و علامت بارز و ظاهر آن دو چيز است : يكى بذل مال بطورى كه مطابق دستور شارع اسلام انجام گيرد نه از روى سليقه و دلخواه و علامت آن مراعات نمودن مراتب مستحقين است كه احسان بهر كسى كه در خور مرتبه وى بايست مراعات گردد ، و ديگر عبادت بدنى و جوارحى است كه به تمام قوى و اعضاء و جوارح در مقام عبوديت آن معبود يكتا بر آيد و فرد جامع آن نماز است كه نماز يك معجونى است ساخته شده از آنچه عبوديت به آن تحقق مىپذيرد و در نماز هر يك از اجزاء بدن بشايستگى اظهار عبوديت و ذلت خود و عظمت و بزرگى آفريننده خود مينمايد و اين طور عبوديت نيز ناشى مىشود از كمال ايمان . سوم از خصوصيات برّ كه در اين مبارك آيه گوشزد بشر مينمايد امورى است كه راجع بحسنات اخلاقى است كه نسبت به آن نيز دو قسم مهم آن را تذكر ميدهد اول وفا نمودن بعهد به تمام اقسام آن كه عمل نمودن به آنچه انسان خود را ملتزم به آن گردانيده از محسنات اخلاقى بشمار ميرود چه داخل در عبادات باشد يعنى بفرموده شرع آنچه انسان خود را ملتزم به آن گردانيده واجب است مراعات مثل وفا به نذر و عهد و قسم و چه