سيده نصرتبيگم امين ( بانوى اصفهان )

162

تفسير مخزن العرفان در علوم قرآن ( فارسى )

آنان مخالفت امر خدا مينمايند . و در اينجا نكته‌اى به نظر ميرسد شايد اينكه ذات الهى بتها يا رؤسا يا هر چه غير اوست ، ند ، خود بشمار آورده براى اين باشد كه ند ، شامل مثل و ضد هر دو مىشود و چون ضدين يا مثلين با هم منافى و در يك جا با هم جمع نميشوند و هر موجود ممكنى غير از ذات احديت ، در آن دو معنى اعتبار مىشود ، وجودى دارد و ماهيتى باعتبار اينكه وجودش از فيض وجود حق تعالى پديد گرديده مثال وجودى اوست و باعتبار ماهيت كه ناشى از جهات عدمى امكانى است ضد و منافى اوست ، پس فرا گرفتن هر چه غير خداست ند و ضد او بشمار ميرود كه محبت او با محبت خدا در يك‌دل جمع نميشود پس شخص موحد بايستى از هر چه غير از حق تعالى است چشم بپوشد و هميشه چشم دل او بسوى حق نگران باشد اين است كه در وصف مؤمنين فرموده : وَ الَّذِينَ آمَنُوا أَشَدُّ حُبًّا لِلَّهِ لكن گروندگان بمقام توحيد كه از روى حقيقت ايمان آورده‌اند دوستى آنان بمقام الوهيت شديدتر و ثابت‌تر است از محبت كفارى كه براى خدا مثل و ضد ميتراشند و بجاى حق تعالى آنها را برگزيده و دوست دارند و عبادت مينمايند . بقاعده عربيت افعل التفضيل را در جايى آرند كه چيزى را برترى دهند بر چيز ديگر مثل اينكه گويند شكر بهتر از نمك است البته نمك نيز خوب است لكن شكر خوب تر است و در اينجا ذات احديت خبر ميدهد كه گروندگان محبتشان به خدا زيادتر است از محبت كفار . و در اين جمله وَ الَّذِينَ آمَنُوا أَشَدُّ حُبًّا لِلَّهِ دو احتمال ميرود يكى آنكه دوستى گروندگان بمقام الوهيت زيادتر است از محبت كفار نسبت ببتها يا رؤساء خودشان . و ديگر : شايد مقصود اين باشد كه محبت مؤمنين به خدا زيادتر است از محبت كفارى كه براى خداوند ضد و ند ميتراشند اگر چه كفار نيز خدا را دوست دارند لكن چون يك‌دله نيستند و ديگرى را بجاى خدا مىگيرند اين است كه محبت مؤمنين