سيده نصرتبيگم امين ( بانوى اصفهان )

158

تفسير مخزن العرفان در علوم قرآن ( فارسى )

چوب را طورى خلقت فرموده كه بر روى آب بايستد و فرو نرود تا آنكه مردم بتوانند از آن منتفع گردند يا مقصود اين باشد كه خداوند علم كشتىسازى را به انسان آموخت براى آنكه بتواند بتوسط كشتى دريانوردى نمايد و قدرى از اسرار موجودات واقف گردد و به اين وسيله هم انتفاع جسمانى بطريق كسب و عمل ببرد و هم در موجودات تدبر نمايد و انتفاع روحانى نصيب وى گردد و نيز به اين وسيله قوت جسمانى و روحانى هر دو عايد او گردد . وَ ما أَنْزَلَ اللَّهُ مِنَ السَّماءِ مِنْ ماءٍ فَأَحْيا بِهِ الْأَرْضَ بَعْدَ مَوْتِها چهارمين دليل بر وحدت إله باريدن باران است كه از آسمان فرو ميريزد و زمين مرده را زنده مىكند و حيوانات و نباتات در زمين نشو و ارتقا مينمايند . و اين اوضاع كه بخارات از زمين متصاعد شود و در كره زمهرير منجمد گردد و يا به صورت باران قطره قطره و يا به صورت برف يا تگرگ به زمين بريزد و لو به نظر ظاهر و نزد بيخردان از اوضاع طبيعى بشمار ميرود لكن كسانى كه در كمون موجودات نظر كنند و به چشم عقل حقيقت موجودات را مينگرند ميفهمند كه و لو هر چيزى را سببى و علتى است لكن اينها تماما معدات و وسائلى بيش نيستند كه از روى حكمت و نظام ترتيب داده شده و علت حقيقى و مسبب الاسباب كه همه چيز منتهى به اوست و همه تحت اختيار وى است آن يك موجود حقيقى و يك حقيقت وحدانى است كه همه را از كتم عدم بعرصه وجود آورده و عالم را بزيور وجود آراسته و بيك نيروى واحد رشته‌هاى موجودات را مثل حلقه‌هاى زنجير با هم پيوند گردانيد و هر يك از اشياء بنوبه خود و به آن نيروى خدايى كه نصيب آنان گشته تحت اقتدار آن فرد توانا ابراز فعاليت مينمايد و از آن خدمت مرجوعه به خود آنى سستى نميورزد . وَ بَثَّ فِيها مِنْ كُلِّ دَابَّةٍ پنجمين دليل بر وحدت إله عالم پيدايش جانوران است در زمين و انواع و اقسام اشيايى كه از زمين روئيده مىشود كه بعضى خوراك انسان و بعضى لباس وى و بعضى مركوب