آغاز حركت محمد بن قاسم از ناحيه رقه بود و در آن منطقه ، عده‌اى از بزرگان زيديه گرد او جمع شدند . به نظر ما انتخاب ناحيه رقه براى شروع قيام به اين دليل بود كه اين ناحيه از مدتى قبل ، در آتش انقلاب ملتهب و مركز حركت‌هاى انقلابى نصر بن شيث بود . وى شخصيتى عربى بود كه به دليل تكيهء مأمون بر عناصر ايرانى ، عليه مأمون شورش كرد . نصر بر حمايت امين ، تعصب داشت و حركت او نمايانگر عناصر عربىاى بود كه عليه عباسيان قيام كرده بودند . شيعيان ، آن‌گونه كه شاهد بوديم ، كوشيدند او را به بيعت با يك امام علوى ترغيب كنند ، اما نصر اين پيشنهاد را نپذيرفت و قيام خود را به دفاع از عنصر عربى منحصر كرد . « 1 » محمد بن قاسم از رقه ، مبلغانى به مناطق هم‌جوار فرستاد تا مردم را براى پيوستن به قيام خود ترغيب كنند . چهل هزار نفر از مردم ، دعوت او را پذيرفتند و ياران محمد از ايشان بيعت گرفتند . سپس محمد در قلعه‌اى واقع بر كوهى بلند و دور از دسترس ، نزديك مرو فرود آمد و پس از مدتى به طالقان در چهل فرسنگى مرو رفت . « 2 » محمد بن قاسم ، طالقان را مركز دعوت خود قرار داد و به صاحب طالقان معروف شد . وى به « الرضا من آل محمد » دعوت مىكرد و در آن منطقه ، بسيارى گرد او را گرفتند . « 3 » عبد اللّه بن طاهر از افزايش نفوذ محمد بن قاسم آگاه شد و رئيس شرطه خود ، حسين بن نوح را در رأس عده‌اى از سپاهيان به سوى وى فرستاد ، اما او شكست خورد و فرارى شد . ابن طاهر از اين واقعه ، خشمگين شد و سپاهى ديگر به سركردگى نوح بن حيان بن جبله فرستاد كه او هم شكست خورد . عبد اللّه بن طاهر ، نوح را با سپاهيان فراوان ديگرى يارى كرد تا آن‌كه بالاخره توانستند بر سپاه محمد بن قاسم ظفر يابند و محمد به سوى شهر نسا

--> - نوبختى ، فرق الشيعة ، ص 48 . ( 1 ) . نصر به علويان گفت : « من خواهان بنى عباس‌ام و در دفاع از عرب با ايشان مىجنگم ؛ چرا كه ايشان عجم را بر عرب برترى داده‌اند . ( تاريخ طبرى ، ج 7 ، رويدادهاى سال 205 تا 210 ق / ابن اثير ، الكامل فى التاريخ ، ج 4 ، ص 101 به بعد ) ( 2 ) . اصفهانى ، مقاتل الطالبيين ، ص 579 . ( 3 ) . تاريخ طبرى ، ج 7 ، ص 223 - 224 .