بزرگان علماى زمان پيش امام باقر عليه السّلام درس مىخوانند و استفاده مىكنند . شخصيت معروفى مثل عكرمه شاگرد ابن عباس وقتى مىآيد خدمت امام باقر عليه السّلام تا از آن حضرت حديث بشنود ( شايد هم براى اين‌كه آن حضرت را امتحان بكند ! ) دست و بالش مىلرزد و در آغوش امام مىافتد . بعد خودش تعجب مىكند ، مىگويد : من بزرگانى مثل ابن عباس را ديدم و از آن‌ها حديث شنيدم ، هرگز يابن رسول اللّه اين حالتى كه در مقابل تو برايم دست داد برايم پيش نيامده بود . امام باقر عليه السّلام در جوابش ببينيد چقدر صريح مىگويند : « ويلك يا عبيد اهل الشام انك بين يدى بيوت أذن اللّه أن ترفع و يذكر فيها اسمه » ؛ « 1 » تو در مقابل عظمت معنويت است كه اين جور به خودت مىلرزى اى بندهء كوچك شاميان . كسى مثل ابو حنيفه كه از فقها و بزرگان زمان است مىآيد خدمت امام باقر عليه السّلام و از آن حضرت معارف و احكام دين را فرامىگيرد و بسيارى از علماى ديگر جزو شاگردان امام باقر عليه السّلام هستند . وصيت علمى امام باقر عليه السّلام در اكناف عالم مىپيچد كه به باقر العلوم معروف مىشود . پس ملاحظه مىكنيد كه وضع اجتماعى و وضع عاطفى مردم و احترامات آن‌ها نسبت به ائمه عليهم السّلام در زمان امام باقر عليه السّلام چقدر فرق كرده است . به همين نسبت مىبينيم كه حركت سياسى امام باقر عليه السّلام هم تندتر است ؛ يعنى امام سجاد عليه السّلام در مقابله با عبد الملك تندى و سخن درشت و سخنى كه بتوانند آن را قرينه‌اى بر مخالفت بگيرند ، ندارد . عبد الملك به امام سجاد عليه السّلام دربارهء فلان موضوع نامه مىنوشت ، حضرت هم جواب آن را مىدادند ، البته جواب پسر پيغمبر هميشه يك جواب محكم و متين و دندان‌شكن است ، اما در آن تعرض خصمانهء صريح نيست . اما در مورد امام باقر عليه السّلام وضع طور ديگرى است . حركت امام باقر عليه السّلام آن‌چنان است كه هشام بن عبد الملك احساس وحشت مىكند و مىبيند كه بايد آن حضرت را زير نظر قرار دهد و مىخواهد آن حضرت را به شام ببرد . البته امام سجاد عليه السّلام را هم در دوران امامتشان ( بعد از آن دفعهء اول كه از كربلا شروع شده ) با غل و زنجير به شام برده‌اند ، لكن وضع آن‌جا جور ديگرى است و امام سجاد عليه السّلام با ملاحظهء بيشترى هميشه برخورد مىكردند ، اما در مورد امام باقر عليه السّلام لحن كلام را تندتر مىبينيم .

--> ( 1 ) . بحار الانوار ، ج 46 ، ص 258 .