سميره مختار الليثي ( مترجم : محمد حاجى تقى )

341

جهاد الشيعة في العصر العباسي الأول ( جهاد شيعه در دوره اول عباسى ) ( فارسى )

فضل بن يحيى را بر كار اين علوى شورشى گماشت و سپاهى بالغ بر پنجاه هزار نفر را كه فرماندهى آن با دليرترين و نيرومندترين افراد بود ، براى يارى او تعيين كرد . رشيد ، ولايت مناطق جبال ، رى ، گرگان ، طبرستان ، قومس ، دماوند و رويان را به فضل داد . هم‌چنين او را با اموال فراوان تجهيز كرد و فضل ، بزرگان همراه خود را بر مناطق ياد شده ، مستولى كرد . او مثنى بن حجّاج بن قتيبة بن مسلم را بر طبرستان ، و على بن حجّاج خزاعى را بر گرگان ولايت داد و خود در نهرين اردو زد . « 1 » شعرا نزد فضل آمده ، او را مدح كردند و او نيز به ايشان صلهء بسيار داد . بدين‌سان ، كسانى كه او را با شعر يارى مىدادند ، به خواسته خود مىرسيدند و فضل با بخشش اموال زياد توانست دل‌ها را به جانب خود متمايل گرداند و دوستى ايشان را براى خود تضمين كند . « 2 » ازاين‌رو ، زبان شعرا به مدح خليفه و عباسيان و فضل به كار افتاد و مىدانيم كه شعر در آن دوره از بهترين وسايل شناخته شده تبليغ و اطلاع‌رسانى بود . هارون الرّشيد فضل را نصيحت كرد كه سعى كند يحيى را پيش از مبادرت به جنگ ، با روش‌هاى مسالمت‌آميز به تسليم شدن وادارد . اصفهانى روايت مىكند : رشيد فضل بن يحيى را بر تمامى مناطق مشرق و خراسان ، ولايت بخشيد و به او دستور داد كه به سوى يحيى رود و وى را بفريبد و در صورتى كه پذيرفت ، اموال و هداياى فراوان به او ببخشد . « 3 » نيرنگ سياسى عباسيان فضل بن يحيى اجراى وظيفه مهمى را كه خليفه بر عهده‌اش نهاده بود ، آغاز كرد و براى اجراى آن به دو شيوه متوسل شد . ابتدا به يحيى بن عبد اللّه نامه نوشت و با او به لطف و مدارا پرداخت ؛ هم وى را ترسانده و از رشيد بر حذر داشت و هم او را تشويق و ترغيب كرد . « 4 » هم‌چنين به حاكم ديلم نامه نوشت و او را از يارى علوى شورشى پرهيز داده ، تهديد

--> ( 1 ) . تاريخ طبرى ، ج 6 ، ص 450 / ابن طباطبا ، الفخرى فى الآداب السلطانيه ، ص 167 . ( 2 ) . تاريخ طبرى ، ج 6 ، ص 450 / ابو الفداء ، المختصر فى اخبار البشر ، ج 2 ، ص 16 . ( 3 ) . اصفهانى ، مقاتل الطالبيين ، ص 469 - 470 / جهشيارى ، الوزراء و الكتاب ، ص 244 . ( 4 ) . ابن طباطبا ، الفخرى فى الآداب السلطانيه ، ص 176 و مؤلف مجهول ، العيون و الحدائق ، ص 307 .