سميره مختار الليثي ( مترجم : محمد حاجى تقى )

312

جهاد الشيعة في العصر العباسي الأول ( جهاد شيعه در دوره اول عباسى ) ( فارسى )

سپس ربيع به دنبال آن شد تا فردى را كه دوست و محرم و مورد وثوق باشد ، براى وزارت انتخاب كند ، و يعقوب چنين شخصى بود . صاحب فخرى مىگويد : « ربيع بود كه يعقوب را براى وزارت به مهدى معرفى كرد ، آن هم به سبب دوستىاى كه بين او و يعقوب بود ، پس هر دوى ايشان براى پايان دادن به وزارت ابو عبيد اللّه معاويهء وزير ، همكارى كردند . » « 1 » مورّخان بر اين‌كه يعقوب بن داوود ، مذهب زيدى داشته ، هم‌داستانند . او بسيارى از شيعيان را وظايف و مناصب بزرگ حكومتى داد . « 2 » طبرى روايت مىكند كه يعقوب پيش از آن‌كه وزارت را عهده‌دار شود ، آرزو داشت دولتى علوى سر كار بيايد . روايت طبرى اين است : « يعقوب قبل از وزارتش ، عقيدهء زيديه را اظهار مىكرد . او خود را به خاندان امام حسن عليه السّلام نزديك ساخته بود و اميد داشت اين‌ها دولتى تشكيل دهند و در سايه آن دولت زندگى كند . » « 3 » به نظر مىرسد كه يعقوب ، باهوش ، كاردان و زيرك بوده ، تا آن‌جا كه توانست محبّت و علاقه مهدى را به خود جلب كند و در دولت او از نفوذ و سلطه فراوانى برخوردار شود . صاحب فخرى دربارهء رفتار مهدى با يعقوب چنين مىگويد : « مهدى وى را به خود نزديك ساخت و از خواص خويش گردانيد و دست خطى نوشت مبنى بر اين‌كه يعقوب برادر وى در راه خداست ، سپس او را وزير خويش گردانيد و همهء امور را به او سپرد و ديوان‌ها را در اختيارش نهاد و او را بر همه مردم مقدم داشت تا جايى كه بشار ، مهدى را هجو كرده ، گفت : بنى اميه هبوا طال نومكم * ان الخليفه يعقوب بن داوود اى بنى اميه به هوش آييد و از خواب گران برخيزيد ! چرا كه اكنون يعقوب بن داوود است كه خليفه شده است . » « 4 »

--> - كار خطير خلفا اين بود كه به صاحبان دسايس و مكر و بدگويان ، فرصت مىدادند تا نقش مهمى را در تعيين و عزل وزرا ايفا كنند . » ( العصر العباسى الاوّل ، ص 121 ) ( 1 ) . ابن طباطبا ، الفخرى فى الآداب السلطانيه ، ص 166 . ( 2 ) . تاريخ طبرى ، ج 6 ، ص 371 / ابن اثير ، الكامل فى التاريخ ، ج 6 ، ص 22 / جهشيارى ، الوزراء و الكتاب ، ص 157 / ابن خلدون ، العبر ، ج 3 ، ص 447 . ( 3 ) . تاريخ طبرى ، ج 6 ، ص 282 . ( 4 ) . ابن طباطبا ، الفخرى فى الآداب السلطانيه ، ص 166 . جهشيارى دربارهء يعقوب نقل مىكند كه وى « اهل ادب و فهم بود . » ( الوزراء و الكتاب ، ص 155 )