را با وجود افضل نمىپذيرند ؛ « 1 » چرا كه اين امر مخالف نظر قرآن كريم است . « 2 » هم‌چنين بر اين عقيده‌اند كه اگر كسى امامت مردم را در احكام و علوم و اصول دينى آنان بر عهده داشته باشد ، واجب است از همهء آن‌ها شايسته‌تر ، عالم‌تر و عابدتر باشد . « 3 » مهم‌ترين آراى امام جعفر صادق عليه السّلام ديدگاه‌ها و آموزه‌هاى سياسى شيعهء اماميه بعد از شكل‌گيرى دولت عباسى و در دوره امام جعفر صادق عليه السّلام نمايان شد . امام جعفر معتقد بود كه حكومت برپايه عصبيت بين عموزادگان شكل مىگيرد و مىفرمود : « دولت دنيا بر كسى پايدار نمىماند ، مگر با وجود پسرعموها كه به يكديگر با ملاطفت نيكى مىكنند و نسبت به همديگر مؤدب و بر يارى هم مجتمع‌اند و در حضور هم ، وحدت كلمه و عمل دارند و در غياب بعضى از آنان ، عليه يكديگر نيستند . با چنين افرادى است كه عمر دولت‌ها طولانى مىشود و ملك برقرار مىماند . و قومى بعد از عزت ، ذلت نمىبينند ، مگر اين‌كه ضعيف شوند ، و ضعيف نمىشوند ، مگر اين‌كه متفرّق گردند ، و متفرق نمىگردند ، مگر اين‌كه به همديگر دشمنى ورزند ، و دشمنى نمىورزند ، مگر اين‌كه به هم حسادت كنند ، و حسادت نمىكنند ، مگر اين‌كه بعضى خواستار برترى بر بعضى ديگر باشند . » « 4 » شكى نيست كه اين عبارت‌ها معنا و منظور خاص خود را داشتند و خطاب به خلفاى عباسى بودند كه به جنگ و كشتار پسرعموهاى علوى خود مبادرت كرده بودند ، و منصور ، محمد نفس زكيه و برادرش ابراهيم را به قتل رسانده بود . هرچند امام جعفر صادق عليه السّلام همانند امام زين العابدين و امام محمد باقر عليهما السّلام علنا قيام نكرد و نيز فرزندان عموى خود ، نفس زكيه و ابراهيم را از قيام برحذر داشت ، « 5 » در همان

--> ( 1 ) . رازى ، نهاية العقول فى دراية الاصول ( مخطوط ) ، ج 2 ، ص 240 - 242 . ( 2 ) . خداى متعال مىفرمايد : « أَ فَمَنْ يَهْدِي إِلَى الْحَقِّ أَحَقُّ أَنْ يُتَّبَعَ أَمَّنْ لا يَهِدِّي إِلَّا أَنْ يُهْدى . » ( يونس : 35 ) ( 3 ) . احمد صبحى ، نظرية الامامة لدى الشيعة الاثنى عشرية ، ص 157 . ( 4 ) . عاملى ، الفصول المهمة ، ص 207 . ( 5 ) . اصفهانى ، مقاتل الطالبيين ، ص 248 .