سميره مختار الليثي ( مترجم : محمد حاجى تقى )

245

جهاد الشيعة في العصر العباسي الأول ( جهاد شيعه در دوره اول عباسى ) ( فارسى )

دگرگونى روابط بين امام صادق عليه السّلام و منصور عباسى ابو جعفر منصور براى حفظ خلافت خود نگران بود ؛ بخصوص از منزلت عالى و جايگاه والايى كه امام صادق عليه السّلام بين مسلمانان به‌طور عموم ، و شيعيان به‌طور خصوص داشت . حتى منصور ، امام را فردى ناآرام و فتنه‌جو توصيف مىكرد . « 1 » البته منصور به سبب شيوه سياسىاى كه امام جعفر صادق عليه السّلام برگزيده بود ، در موضع ضعف بود ؛ چرا كه آن حضرت ، سركشى نكرده و به خلافت خود دعوت نكرده بود . ازاين‌رو ، منصور به چندين بار احضار امام به سرزمين عراق بسنده كرد و مقصودش اين بود كه حضرت را نزد خود آورده ، مقابل مردم خفيف گرداند و از شأنش بكاهد . « 2 » اولين بار كه امام جعفر صادق عليه السّلام به عراق آمد ، در زمان خليفه عباسى اول ، ابو العباس سفّاح بود و در جريان همين سفر ، حضرت قبر مخفى امام على بن ابى طالب عليه السّلام را در نجف معلوم كرد . « 3 » شيخ ابو زهره اعتقاد دارد اين دعوت از امام به سرزمين عراق ، براى بزرگداشت و تكريم حضرتش بود ؛ چرا كه هنوز بين علويان و عباسيان اختلافى بروز نكرده بود . امام جعفر در عراق در ضمن جلساتى كه با ياران شيعى خود داشت ، آنان را به دورى از غلو و ديدگاه‌هاى افراطى توصيه كرد ، هم‌چنين با اهل مذاهب ديگر چندين مناظره برگزار كرد . شكى نيست كه استقبال مردم از امام جعفر صادق عليه السّلام در عراق ، باعث حسادت يا ترس عباسيان از آن جناب شد . « 4 »

--> - محمد رضا مظفر ، عقايد الاماميه ) . حيطهء آگاهىهاى امام در حديث ديگرى از امام صادق عليه السّلام اين گونه آمده است : « قد ولانى رسول اللّه صلّى اللّه عليه و آله و أنا أعلم كتاب اللّه و فيه بدء الخلق و ما هو كائن الى يوم القيامة و فيه خبر السماء و الارض ، و خبر الجنة ، و خبر ما كان و ما هو كائن ، اعلم ذلك كأنّى أنظر الى كفى ، أنّ اللّه يقول فيه تبيان كل شىء . » ( كلينى ، الكافى ، ج 1 ، ص 61 ) ( مترجم ) . كلينى ، الكافى ، ص 57 . شيعيان اين اعتقاد را پيدا كردند كه امام صادق عليه السّلام به همه حوادث ، تا روز قيامت ، عالم است ، و اين علم را علم جفر نام نهادند . ( مقدمه ابن خلدون ، ص 234 ) ( 1 ) . تاريخ يعقوبى ، ج 3 ، ص 117 . ( 2 ) . محمد حسين مظفرى ، تاريخ الشيعه ، ص 45 . ( 3 ) . همو ، الصادق ، ج 1 ، ص 137 . علويان ، محل قبر على عليه السّلام را مىدانستند ، اما آن را از بنى اميه پنهان مىداشتند . ( 4 ) . ابو زهره ، الامام الصادق ، ص 61 .