مىخواستند حكومت اسلامى را در زمان خودشان - يعنى هر امامى در زمان خودش - به وجود بياورند . آينده‌هاى ميان‌مدت و بلندمدت و در مواردى هم نزديك مدت وجود داشت . مثلا در زمان امام مجتبى عليه السّلام به نظر ما تلاش براى ايجاد حكومت اسلامى در آيندهء كوتاه‌مدت بود . اين جملهء امام مجتبى عليه السّلام : « . . . و لعله فتنة لكم و متاع الى حين » ؛ « 1 » ( و شايد اين صلح براى شما آزمايشى باشد و فرصتى محدود ) در جواب آن كسانى از قبيل مسيّب ابن نجبه و ديگران كه مىگفتند : چرا شما سكوت كرديد ؟ اشاره به همان آينده است . و در زمان امام سجاد به نظر بنده براى آيندهء ميان‌مدت بود . كه باز دراين‌باره شواهد و مطالبى هست كه عرض خواهم كرد . در زمان امام باقر عليه السّلام احتمال زياد اين است كه براى آيندهء كوتاه‌مدت بود . از بعد از شهادت امام هشتم به گمان زياد براى آيندهء بلند مدت بود . خلاصه ، حكومت براى كى ؟ مختلف بود ، اما هميشه بود . همهء كارهاى ائمه عليهم السّلام - غير از آن كارهاى معنوى و روحى كه مربوط به اعلاء و تكميل نفس يك انسان و قرب او به خداست ، بينه و بين ربّه - يعنى درس ، حديث ، علم ، كلام ، محاجّهء با خصوم علمى ، با خصوم سياسى ، تأييد و حمايت يك گروه ، ردّ يك گروه و غير ذلك ، همه در اين جهت است ، براى اين است كه حكومت اسلامى را تشكيل بدهند . اين مدعاست . البته همان‌گونه كه جناب آقاى طبسى اشاره كردند ، اين مطلب ، مورد اختلاف نظر بوده و خواهد بود . بنده هم اصرارى ندارم كه درك و برداشت بنده قبول بشود ، اصرار دارم كه اين سرنخ مورد توجه دقيق قرار بگيرد و زندگانى ائمه بازنگرى بشود . تلاشى كه ما اين چند ساله داشتيم براى اين بوده كه اين مطلب ، چه نسبت به مجموع ائمه عليهم السّلام و چه نسبت به فرد فرد اين بزرگواران ، به دلايل قابل قبول مستند شود . البته بعضى از دلايل ، دلايل كلى است ؛ مثلا از اين قبيل كه : مىدانيم امامت ادامهء نبوت است و نبى ، اوّل امام است . جملهء : « انّ رسول اللّه صلّى اللّه عليه و آله كان الامام . . . » ؛ « 2 » ( همانا پيامبر صلّى اللّه عليه و آله پيشوا بودند . . . ) در كلام امام صادق عليه السّلام است . كه رسول اللّه براى ايجاد نظام عدل و حق الهى قيام كرد و آن نظام را با مبارزات

--> ( 1 ) . شيخ صدوق ، علل الشرايع ، نجف اشرف ، مكتبة الحيدرية ، 1386 ه ق ، ج 1 ، ص 219 - 220 . ( 2 ) . محمد بن يعقوب كلينى ، الكافى ، تحقيق على اكبر غفارى ، دار الكتب الاسلاميه ، چ دوم ، 1389 ه ق ، ج 4 ، ص 466 .