ديگر اين‌كه كينهء منصور را به سبب اين‌كه بر تخت خلافت تكيه زده بود و خاندانش را شكنجه مىكرد ، تا حدى كه بيشترشان در زندان مردند ، در دل داشت . محبت مردم به او هم به اين امر كمك كرد ، خصوصا زمانى كه مالك فتوا به جواز بيعت با وى داد و بر اين باور بود كه او از منصور قوىتر است . » « 1 » بسيارى از مردم مدينه نزد مالك بن انس آمدند و درباره همراهى با قيام نفس زكيه از او فتوا خواسته ، به او گفتند : « بيعت ابو جعفر بر گردن ماست » و مالك پاسخ داد : « شما به زور بيعت كرده‌ايد و تعهد از روى زور ، الزام‌آور نيست . » امام مالك در مدينه ، شأن و منزلتى بزرگ داشت . ازاين‌رو ، فتواى او بر اقبال مردم مدينه به بيعت با نفس زكيه ، تأثير زيادى گذاشت . « 2 » بزرگان مدينه به جز عده كمى از آنان ، با محمد بيعت كردند . از جملهء اين بيعت‌كنندگان ابو سلمه بن عبيد اللّه بن عبد اللّه بن عمر خطاب و حبيب بن ثابت بن عبد اللّه بن زبير و عبد الوهاب بن يحيى بن عباد بن عبد اللّه بن زبير بودند . « 3 » محمد بن عجلان ، فقيه مدينه نيز كه نزد مردم محترم بود به محمد نفس زكيه پيوست . وى حلقه درسى در مسجد پيغمبر داشت و در امور دينى مردم فتوا مىداد و حديث نقل مىكرد و چون نهضت نفس زكيه شروع شد ، در آن شركت كرد . « 4 » عبد اللّه بن جعفر بن عبد الرحمن بن مسور بن مخرمه نيز كه از برجسته‌ترين علماى مدينه در فقه و حديث و فتوا بود به او پيوست . « 5 » محمد نفس زكيه ، محمد بن خالد قسرى ، « 6 » والى سابق مدينه را كه به وسيله رباح بن عثمان بن حيّان زندانى شده بود ، آزاد كرد . قسرى خطاب به مردم مدينه چنين گفت : « اين دعوت حق است و به خدا قسم خداوند در آن امتحان خوبى براى بندگان گذاشته است . » اما قسرى

--> ( 1 ) . حسن ابراهيم حسن ، تاريخ الاسلام ، ج 2 ، ص 115 . ( 2 ) . تاريخ طبرى ، ج 6 ، ص 190 / ابن قتيبه ، الامامة و السياسة ، ج 3 ، ص 81 . ( 3 ) . تاريخ طبرى ج 6 ص 190 / ابن اثير ، الكامل فى التاريخ ، ج 5 ، ص 257 . ( 4 ) . اصفهانى ، مقاتل الطالبيين ، ص 289 . ( 5 ) . همان ، ص 291 . ( 6 ) . پدر او خالد قسرى در دورهء هشام بن عبد الملك ، خليفه اموى ، والى عراق بود و با بنى هاشم به نيكى رفتار كرد . ( دينورى ، الأخبار الطوال ، ص 339 )