سميره مختار الليثي ( مترجم : محمد حاجى تقى )

100

جهاد الشيعة في العصر العباسي الأول ( جهاد شيعه در دوره اول عباسى ) ( فارسى )

آن را به امام خود نسبت دهند تا دعوت ، شكلى مثبت و فعال به خود بگيرد . در اين دوره ، فرستادگانى از خراسان به حميمه نزد امام ابراهيم آمدند و درباره امر آشكار كردن قيام با وى و اطرافيانش بحث و گفت‌وگو كردند . آن‌ها تصميم گرفتند رهبرى انتخاب كنند كه حركت را به سوى پيروزى سوق دهد ، و امام ابراهيم هم‌چنان در حميمه پنهان بماند . امام ابراهيم رهبرى را به سليمان بن كثير ، كه پيرمردى مسن بود ، پيشنهاد كرد ، اما او از پذيرش آن عذر خواست و گفت : « سردرگمى دو نفر را هم به عهده نمىگيرم . » سپس او اين امر را به ابراهيم بن سلمه عرضه كرد . او نيز عذر خواست و گفت : در اين‌جا كسى هست كه از من قوىتر و زيرك‌تر باشد . « 1 » عاقبت كار به انتخاب ابو مسلم خراسانى به رهبرى قيام عباسى انجاميد . مورّخان در اصل و تبار ابو مسلم خراسانى « 2 » و عواملى كه سبب شد امام ابراهيم ، رهبرى قيام عباسى را به او واگذار كند ، همداستان نيستند . وى در آن زمان نوزده سال داشت و فردى كار كشته و مجرب با گذشتهء درخشان سياسى نبود ، آن هم در حدى كه براى اين مأموريت بزرگ و خطرناك آمادگى داشته باشد ، به‌ويژه كه انتخاب وى با مخالفت شديد ابو جعفر منصور و تعدادى از نقيبان و داعيان كوفه و خراسان روبه‌رو شد . ما مىتوانيم مسئله را چنين توجيه كنيم كه ابو مسلم ساخته و پرداخته دست عباسيان بود و تمايلات علوى يا شيعى نداشت كه به دعوت عباسى لطمه‌اى بزند ، حال آن‌كه ابو سلمه خلال يا سليمان بن كثير به داشتن اين تمايلات مشهور بودند و ابو سلمه در همان حال ، وزير آل محمد بود . بهترين دليل بر نبودن تمايلات شيعى در ابو مسلم اقدام او به قتل

--> ( 1 ) . ابن اثير ، الكامل فى التاريخ ، ج 4 ، ص 295 . ( 2 ) . گزارش‌ها درباره اصل و منشأ ابو مسلم خراسانى گوناگونى است . گفته‌اند : او غلامى ايرانى بوده كه بكير بن ماهان نقيب ، او را خريد و به محمد بن على عباسى يا امام ابراهيم بخشيد ، و نيز گفته‌اند كه او از نسل يكى از پادشاهان ايرانى از فرزندان ساسان به نام بزرگمهر است ، و هم‌چنين روايتى است كه مىگويد : او ايرانى است و نامش ابراهيم بن عثمان بن يسار است كه در نزديكى اصفهان در سال 108 ق ولادت يافته است . او در سن پانزده سالگى با داعيان عباسى ارتباط پيدا كرد و اين ارتباط ناشى از روح شعوبىگرى ( ضد عرب ) او بود ، و ابراهيم امام شگفتى خود را از هوش و ذكاوتش آشكار كرد و او را عبد الرحمن بن مسلم ناميد و به ابو مسلم خراسانى مشهور شد . از ديد ما روايت آخر بر روايات ديگر ترجيح دارد .