فصل سوم مرو در دوران پيش از اسلام 1 . مدارك و شواهد تاريخى و مردم مرو از اشراف ايرانيان‌اند آكام المرجان كهن‌ترين متن موجود كه از مرو سخن گفته ، كتاب اوستاست . در اين كتاب مرو به مثابه سومين سرزمين از بهترين سرزمين‌هاى شانزده‌گانهء اهورا آفريده نام برده شده است 1 . پژوهشگران تاريخ مذهبى ايران پيش از اسلام در كتاب‌ها و مقالات بىشمارى دربارهء محل و جاى حقيقى اين كشورهاى شانزده‌گانه بررسى و تحقيق كرده‌اند . در حالىكه دربارهء تطابق بسيارى از سرزمين‌هاى يادشده در ونديداد با اماكن و سرزمين‌هاى امروزى ميان پژوهشگران توافقى وجود ندارد ، مرو يكى از موارد نادرى است كه تقريبا كليهء محققان ، محل آن را با محل شهر باستانى و تاريخى مرو مطابق مىدانند 2 . در يكى از آخرين پژوهش‌هاى منتشر شده دربارهء جغرافياى تاريخى اوستا كليهء شهرهاى يادشده در اين كتاب مقدس در سرزمين‌هاى شرقى و شمال شرقى فلات ايران جاى داده شده‌اند . طبق نظر پژوهشگر ايتاليايى ، گراردو نيولى 3 اين سرزمين‌ها در روى خطى كه از شمال به سوى جنوب و سپس به سوى مشرق منحرف مىگردد قرار دارند . اين پژوهنده پس از تعيين موقعيت سغديانا و پيش از باكتريانا محل مرو اوستايى