هرطور كه خود بخواهد عمل مىكند . 97 - شرايط امامت و ويژگيهاى امام قرآن : « از ميان آن قوم ، پيشوايانى پديد آورديم كه چون شكيبايى ورزيدند و به نشانه‌هاى ما يقين داشتند ، با امر ما به هدايت مردم پرداختند » . « آيا آن كه به سوى حق راه مىنمايد ، به پيروى سزاوارتر است يا آن كه راه نمىنمايد مگر آنكه خود راهنمايى شود ؟ پس شما را چه مىشود ؟ چگونه داورى مىكنيد ؟ » . حديث : 305 امام على عليه السلام : اين امر ( امامت ) را به دوش نمىكشد مگر كسى كه اهل شكيبايى ، بينش و آگاهى از سررشتهء امور باشد . 306 امام على عليه السلام : امام بايد انديشه‌اى خردورز ، زبانى گويا و دلى خروشان در راه برپايى حق داشته باشد . 307 امام على عليه السلام : هر كه خود را پيشواى مردم كند بايد پيش از آموزش ديگران به آموزش خويش بپردازد و پيش از آن كه [ ديگران را ] به گفتار ادب كند بايد به كردار خود تربيت نمايد . 308 امام على عليه السلام : فرمان خدا را بر پا نمىدارد جز كسى كه [ در اجراى حكم خدا ] سازش نكند و همرنگ جماعت نشود و در پى طمع خويش نرود . 309 امام على عليه السلام : شرطها و نشانه‌هاى اصلى ولايت امامى كه اطاعتش واجب مىباشد ، اين است كه از خطا و لغزش و گناه عمدى و از همهء گناهان ، كوچك و بزرگ ، مصون است ، نه مىلغزد و نه اشتباه مىكند ، به هيچ امر دين‌براندازى دل نمىبندد و هيچگاه عياشى و خوشگذرانى نمىكند ، داناترين مردم به حلال و حرام خدا و واجبات و مستحبات و احكام اوست ، از همهء جهانيان بىنياز است و ديگران به او نيازمندند و بخشنده‌ترين و دليرترين مردمان است . 310 امام على عليه السلام : دانستيد كه نبايد مسؤوليت نواميس ، جانها ، غنايم ، احكام و پيشوايى مسلمانان را به دست بخيل سپرد تا كه بر اموال آنان حريص گردد و نه به دست نادان كه با نادانى خود ايشان را گمراه كند و نه به دست جفاكار كه بر اثر جفا و بى وفايىاش از آنان ببُرد « 1 » و نه به دست بىعدالت در تقسيم مالها تا به مردمى ببخشد و مردمى را محروم سازد « 2 » و نه به دست كسى كه در حكم كردن رشوه ستانَد تا حقوق مردم را پايمال كند و در رساندن حق به صاحبانش كوتاهى ورزد و نه به دست كسى كه فروگذار سنّت است تا امّت را به نابودى كشاند . 311 امام حسين عليه السلام - در نامه‌اش به كوفيان - نوشت : به جان خودم سوگند ، امام و پيشوا كسى نيست مگر آن كه بر اساس كتاب خدا حكومت كند ، عدل و داد را بر پا دارد ، پايبند دين حق باشد و خود را وقف در راه خدا كند . 312 امام باقر عليه السلام - در توضيح نشانهء امام - فرمود : حلال زادگى ، پرورش نيكو ، و نپرداختن به لهو و لعب . 313 امام رضا عليه السلام - در بيان ويژگى امام - فرمود : در امامت ، توانمند و از سياست ، آگاه است .

--> ( 1 ) . ابن ابى الحديد در شرح اين عبارت مىنويسد : چون مردم بر اثرترس از حكمران بيرحم و ستمگر نيازها و مشكلاتشان را پيش او نمىبرند . مرحوم فيض چنين ترجمه كرده است : . . . تا به ظلم و جور آنان را مستأصل و پريشان كند . - م . ( 2 ) . مرحوم فيض اين عبارت را چنين ترجمه كرده است : و نه ترسندهءاز تغيير ايام تا با گروهى همراهى كرده ديگرى را خوار سازد - م .