اينها خبر بسيار بزرگترى هست « در آخرت نيز كور است » ، يعنى خدا مىگويد : از مشاهدهء آنچه نديده ، كور است و ره گم كرده‌تر . 1922 امام صادق عليه السلام : اگر ديدى كه يكى از دو لنگهء در ، زلفين « 1 » دارد ، آيا گمان مىبرى آن زلفين بىخود و بى جهت نصب شده است ؟ نه ، بلكه بى شكّ پى مىبرى كه تعبيه شده تا با لنگهء ديگر جفت و بسته شود . لذا لنگهء ديگر را فراهم مىآورى تا از اجتماع آنها سودى حاصل شود . به همين صورت است ، وجود حيوان نر . گويى فردى از يك جفت است كه براى فردِ ماده مهيّا شده است . پس نر و ماده با هم جفت مىشوند ، زيرا كه دوام و بقاى نسل در اين است . پس هلاك و نوميد و نگونبخت بادا اين مدّعيان فلسفه ! چگونه ديدهء دلشان ، اين آفرينش شگفت را نمىبيند چندان كه وجود تدبير و آگاهى و قصد را در آن انكار مىكنند ؟ 1923 امام صادق عليه السلام - به مفضل بن عمر - : اى مفضّل ! دربارهء كارهايى چون خوردن و خوابيدن و . . . كه در وجود انسان نهاده شده است بينديش . اگر انسان [ تنها ] با انديشيدن به نيازش به آسودگى بدن و تجديد قوا به سوى خواب مىرفت ، چه بسا كه در اين كار سنگينى و تنبلى مىكرد تا جايى كه بدنش فرسوده و نابود مىشد . 4 برهم‌زدن تصميمها ودرهم شكستن اراده‌ها 1924 امام على عليه السلام - وقتى از ايشان سؤال شد : دليل بر اثبات صانع چيست ؟ - فرمود : سه چيز : دگرگونى حالات ، سست و ناتوان‌شدن اعضاى بدن ، و برهم خوردن خواست واراده . 1925 امام صادق عليه السلام - در پاسخ به اين سؤال كه : خدايت را به چه شناختى ؟ - فرمود : به درهم شكستن تصميم و برهم خوردن خواست و اراده . تصميم گرفتم و تصميمم را درهم شكست ، و اراده كردم اما اراده‌ام را برهم زد . 638 - نسبت دادن آفرينش به طبيعت 1926 امام صادق عليه السلام - در پاسخ به مفضّل كه عرض كرد : مولاى من ! عده‌اى مىگويند آفرينش كار طبيعت است - فرمود : از آنان بپرس كه آيا اين طبيعت داراى علم است و توانايى انجام چنين كارهايى را دارد يا نه ؟ اگر جواب دهند كه آرى علم و قدرت دارد ، در اين صورت چه چيز مانع از آنها مىشود كه آفريدگار را اثبات كنند ( چرا به وجود آفريدگارى با اين خصوصيات قايل نباشند ) ؟ ؛ زيرا طبيعت ساخته و آفريدهء اوست . و اگر گفتند كه طبيعت اين كارها را بدون آگاهى و قصد انجام مىدهد ، با توجه به اين كه در كارهاى آن درستى و حكمت ( اتقان ) مشاهده مىكنى معلوم مىشود كه اين فعل ( طبيعت ) كار آفريدگار حكيم است و آنچه را كه آنان طبيعت مىنامند همان قانونى است كه خداوند در آفرينش و عالم هستى جارى كرده است . ر . ك : عنوان 271 « شناخت ( 2 ) » .

--> ( 1 ) . حلقه‌اى باشد كه بر چارچوب درب نصب كنند و چفت يا زنجيررا بدان اندازند . ( فرهنگ معين : 2 / 1745 )