محمد الريشهري
63
علم و حكمت در قرآن و حديث ( فارسى )
مىشود و آدمى به وسيله آن در زندگى طاعت را و پس از مرگش نام نيك را به دست مى آورد و دانش ، فرمانده است و مال ، فرمان بر . اى كميل ! مال اندوزان اگر چه ( به ظاهر ) زنده اند ، در حقيقت مرده اند و حال آنكه تا روزگار بپايد ، دانشمندان باقى اند . تنهايشان گم مىشود ، ولى نمود و نشانه هايشان در دلها وجود دارد . هان ! اينجا [ و حضرت به سينه خود اشاره كرد ] دانشى انبوه است . اى كاش ! حاملانى براى آن مى يافتم . 134 . روايت شده است كه چهار تن از راهبان نزد على عليه السلام آمدند تا او را بيازمايند . گفتند معناى واحدى را با لفظ واحدى از او مى پرسيم ، اگر پاسخ واحدى داد ، وى ناقص است . يكى از آنها داخل شد و پرسيد : گردآورى مال بهتر است يا گردآورى دانش ؟ فرمود : البته گردآورى دانش ؛ زيرا مال با دهش ، كاهش گيرد ولى دانش ، افزايش يابد . فرد دوم وارد شد و همين را پرسيد . حضرت پاسخ داد : البته دانش ؛ چرا كه دانش ، دارنده اش را نگهدارى مىكند و دارنده مال به نگهدارى مالش مشغول است . آنگاه سومى داخل شد و همين پرسش را كرد . حضرت فرمود : البته دانش ؛ زيرا آن كس كه به گردآورى دانش پردازد ، فروتنى اش افزون شود و آن كس كه به جمع آورى مال سرگرم شود ، تكبرش فزون گردد . آن گاه فرد چهارم وارد شد و همان سؤال را طرح كرد . امام فرمود : البته دانش بهتر است ؛ زيرا كسى كه در گردآورى دانش بكوشد ، دوستانش زياد شوند و آنكه به ثروت اندوزى پردازد ، دشمنانش فراوان گردند . 135 . امام على عليه السلام - در اشعار منسوب به ايشان - : به قسمت خداى جبّارخشنودشديم * ما را دانش و دشمنان را مال همانا مال به زودى نابود گردد * ولى دانش ، همواره ماندگار است . ر . ك : ص 291 « جستجوى دانش از طلب مال ، واجب تر است » .