محمد الريشهري
85
شرح زيارت جامعه كبيره يا تفسير قرآن ناطق ( فارسى )
ناآشنايى راويان با زبانهاى دنياى آن روز ، متأسّفانه ، تمام روايات ائمّه عليهم السلام به زبانهاى مختلف ، فراهم نيامده است ؛ ولى در پارهاى احاديث به آن ، اشاره شده است . « 1 » ابو صَلْت هَرَوى ، از راويان امام رضا عليه السلام كه در خراسان همراه امام بوده ، مىگويد : امام رضا عليه السلام به زبانهاى مختلف ، با مردم سخن مىگفت و به خدا سوگند ، در هر زبان و گويشى ، فصيحترين و داناترينِ مردم بود . روزى به ايشان گفتم : اى فرزند پيامبر خدا ! من از آشنايى شما به اين زبانهاى گونهگون ، تعجّب مىكنم . امام عليه السلام فرمود : « اى ابو صلت ! من ، حجّت خدا بر خلق او هستم و خداوند ، حجّتى را بر مردم نمىدارد كه زبانهاى ايشان را نداند . « 2 » على بن مهزيار ، در توصيف امام هادى عليه السلام مىگويد : بر امام عليه السلام وارد شدم . بدون مقدّمه ، سخن را آغازيد و به زبان فارسى با من ، سخن گفت . « 3 » 5 . آشنايى با زبان جانوران آشنايى با زبان پرندگان و جانوران ، از ديگر دانشهاى اهل بيت عليهم السلام است . امام على عليه السلام مىفرمايد : عُلِّمْنا مَنطِقَ الطَّيرِ ، كما عَلِمَهُ سُلَيمانُ بنُ داوودَ ، و كُلِّ دابَّةٍ فى بَرٍّ أو بَحرٍ . « 4 » ما همچون سليمان بن داوود عليه السلام ، با زبان پرندگان و هر جانورِ خشكى يا دريايى ، آشنايى داريم .
--> ( 1 ) . يكى از پژوهشگران ، در اين باره مقالهء مفصّلى نگاشته است ( ر . ك : مجلّهء علوم حديث ، شمارهء 5 و 6 ، حسن عرفان : « زبانْآگاهى پيامبر و امامان عليهم السلام » ) . ( 2 ) . عيون أخبار الرضا عليه السلام ، ج 2 ، ص 228 ، ح 3 . ( 3 ) . بصائر الدرجات ، ص 333 ، ح 1 . ( 4 ) . المناقب ، ابن شهرآشوب ، ج 2 ، ص 54 .