محمد الريشهري
43
شرح زيارت جامعه كبيره يا تفسير قرآن ناطق ( فارسى )
امّا اين كه مخاطب سلام ، چه رتبهاى دارد ، مىتوان آن را به سه گروه ، تقسيم كرد : 1 . سلام برابر . سلام آنانى كه در يكى رتبه و جايگاه قرار دارند ، مانند دو دوست كه در برخورد با يكديگر ، محبّت و برادرى خود را با سلام كردن ، نشان مىدهند و دوستىشان را استوار مىكنند و در بهشت نيز بهشتيان ، دوستان خود را اين گونه خطاب مىكنند : « وَ تَحِيَّتُهُمْ فِيها سَلامٌ . « 1 » و درودشان در آن جا سلام است » . 2 . سلام بزرگتر بر كوچكتر . خداوند ، آغاز كنندهء چنين سلامى است و بندگان صالح خود را با سلام ، مخاطب مىسازد و مىفرمايد : « سَلامٌ عَلى نُوحٍ فِي الْعالَمِينَ . « 2 » سلام بر نوح در ميان جهانيان ! » « سَلامٌ عَلى إِبْراهِيمَ ! « 3 » سلام بر ابراهيم ! » . آرى ! پيام چنين سلامى ، رأفت و مهربانى است . 3 . سلام كوچكتر بر بزرگتر . سلام كردن كوچكتر بر بزرگتر ، از آداب دينى است و شرط ادب ، آن است كه كوچكتر در سلام گفتن ، پيشى گيرد . سلام گفتن بر بزرگان دين نيز در همين گروه ، جاى دارد . سلام بر پيشوايان دين آغازين جملات زيارتنامهها و از جمله « زيارت جامعه » ، سلام دادن بر پيشوايان دين است كه در اين زيارتنامه ، با تركيب « السَّلام عليكم » ، آمده است . حرف « على »
--> ( 1 ) . سورهء يونس ، آيهء 10 . ( 2 ) . سورهء صافات ، آيهء 79 . ( 3 ) . همان ، آيهء 109 .