محمد الريشهري
17
دانشنامه امام مهدى ( ع ) بر پايه قرآن ، حديث و تاريخ ( فارسى )
قرن چهاردهم و پانزدهم قمرى ، آمار شاعران ، يكباره به حدود پانصد تن مىرسد . مشابه اين تحوّل را در بُعد محتوا و مضمون هم مىبينيم . تا پيش از دورهء معاصر ، مضمون اشعار عمدتاً بر محور توصيف امام مهدى ، شِكوه از نابهسامانىهاى روزگار و احياناً تشبيه ممدوحان شعرا ( يعنى پادشاهان ) به امام مهدى مىچرخد ؛ امّا در دورهء معاصر به اين مضامين ، درونمايههاى جديدى همچون پرداختن به فلسفهء غيبت ، مصلح جهانى ، دادگسترى ، نوّاب عامه و . . . افزوده مىگردد . روشن است كه اين دگرگونى ، با تحوّلات فكرىِ صورت گرفته در جهان مدرن ( پيش رفته ) بىارتباط نيست ؛ چنان كه نبايد شرايط منطقهاى را نيز ناديده گرفت . به هر رو ، شاعران شيعىاى كه در عراق و دورهء حكومت و استبداد صدام به سر مىبردند ، با شاعران شيعى در دورهء پس از سقوط صدام ، گفتمانى متفاوت دارند ، چنان كه شاعران شيعى عراق با شاعران شيعى در دورهء انقلاب اسلامى و جمهورى ، اسلامى ادبيات يكسانى ندارند . در پايان ، يادآورى مىشود كه در اين دانشنامه ، براى پنج قرن نخست كه اشعار فارسى وجود نداشت ، اشعار عربى با ترجمهء فارسى ، و از قرن ششم به بعد ، اشعار فارسى انتخاب شده است . « 1 » و اينك نمونههايى از شعرهايى كه از قرن نخست تا روزگار معاصر در بارهء امام مهدى عليه السلام سروده شده است :
--> ( 1 ) . اشعار عربى اين بخش ، توسط پژوهشگر ارجمند حجة الاسلام و المسلمين على حَچيمى نجفى و اشعار فارسى نيز توسط پژوهشگر ارجمند حجة الاسلام و المسلمين سيّد محمود طباطبايىنژاد انتخاب شدهاند .