پژوهشى در بارهء بازگشت شمارى از وفات‌يافتگان ، هنگام قيام امام مهدى « 1 » عليه السلام رجعت در لغت ، به معناى بازگشت است و در اصطلاح ، به معناى بازگشت جمعى از درگذشتگان مؤمن و كافر به زندگى دنيا به هنگام قيام امام مهدى عليه السلام است تا كافران مجازات دنيوى خود را ببينند و مؤمنان نيز ضمن مشاركت در قيام امام مهدى عليه السلام از مجازات كافران ، خشنود گردند . « 2 » معناى اصطلاحى « رجعت » ، جزو آموزه‌هاى اختصاصى شيعه است . در بارهء زمان دقيق رجعت ، سه احتمال وجود دارد : كمى قبل از قيام ، هم‌زمان با آغاز قيام و كمى بعد از قيام امام مهدى عليه السلام . « 3 » در هر صورت تعبير « هنگام قيام » ، هر سه احتمال را در بر مىگيرد . بسيارى از انديشمندان ، « 4 » به پيروى از احاديث اين باب ، رجعت را مخصوص كسانى مىدانند كه در ايمان يا كفر ، خالص باشند . امام صادق عليه السلام مىفرمايد : إنّ الرّجعة ليست بعامة ، و هي خاصة ، لا يرجع إلّا من محض الإيمان محضاً ، أو محض الشرك محضاً . « 5 »

--> ( 1 ) . به قلم پژوهشگر ارجمند ، حجة الاسلام و المسلمين هادى صادقى . ( 2 ) . رسائل الشريف المرتضى : ج 1 ص 125 ، علم اليقين فى أصول الدّين : ج 2 ص 823 ، مجموعة ثلاث رسائل ( مخطوطة ) ، مفيد : ص 34 ، مجمع البحرين : ج 4 ص 333 . ( 3 ) . علّامه مجلسى ، هر سه احتمال را آورده است ( مرآة العقول : ج 3 ص 201 ) . ( 4 ) . اين ، همان كارى است كه شيخ مفيد كرده است ( أوائل المقالات : ص 77 - 78 ) . ( 5 ) . تصحيح الاعتقاد ، شيخ مفيد : ص 40 ، مختصر بصائر الدرجات : ص 24 ، بحار الأنوار : ج 53 ص 39 ح 1 .