گفتنى است زخم زبان جاهلان را مىتوان به هجوم تبليغاتى دشمن در دنياى امروز شبيه دانست . 4 - 3 . اختلاف و درگيرى اختلاف و درگيرى ، ديگر پيشامد روزگار غيبت است كه امامان عليهم السلام ياران خود را نسبت به آن هوشيار كرده‌اند و آن را از رويدادهاى پيش از ظهور قائم عليه السلام و برچيدن آن را يكى از اهداف قيام وى دانسته‌اند . امام حسن مجتبى عليه السلام از نخستين كسانى است كه رويداد اختلاف و درگيرى شيعيان را در روزگار غيبت ، پيشگويى نموده و فرموده است : لا يَكونُ هذَا الأَمرُ الَّذى تَنتَظِرونَ حَتّى يَبرَأَ بَعضُكُم مِن بَعضٍ ، وَ يَلعَنَ بَعضُكُم بَعضاً ، وَ يَتفُلَ بَعضُكُم فى وَجهِ بَعضٍ . « 1 » اين امر ( قيام ) را كه انتظار مىكشيد ، واقع نمىشود تا آن كه از همديگر بيزارى بجوييد و برخى از شما برخى ديگر را نفرين كنند و به صورت يكديگر ، آب دهان بيندازيد . همين پيشگويى و آماده‌سازى را امام صادق عليه السلام نيز با الفاظى مشابه بيان نموده است . « 2 » مىتوان اين اختلاف‌ها را سر برآورده از هوا و هوس برخى مدّعيان و جاه‌طلبان دانست كه در نهايت ، به پديدار شدن داعيه‌ها و پرچم‌هاى مختلف مىانجامد . هر مدّعىاى ، ديگران را به خود مىخواند و پرچم خودخواهى خويش را برمىافرازد و با فرا خواندن مردم به سوى خود ، آنان را از ديگرى باز مىدارد و هواخواهانِ خود را به سوى نزاع و درگيرى با طرفداران رقيب خود مىبرد . اين كژروى و خلط

--> ( 1 ) . ر . ك : ص 106 ح 508 . ( 2 ) . ر . ك : ج 7 ص 246 ح 1303 . نيز ، ر . ك : الكافى : ج 1 ص 340 ح 17 .