محمد الريشهري
56
دانشنامه امام مهدى ( ع ) بر پايه قرآن ، حديث و تاريخ ( فارسى )
آمده ( مانند خضر عليه السلام ) چنين رفتار مىكنيم . ثانياً بزرگان شيعه تا قبل از دورهء معاصر ، به صورت جدّى در اين مسئله وارد نشدهاند و چنان كه در ابتداى اين پژوهش گفته شد ، اين موضوع در چهل سال اخير مورد توجّه جدّى واقع شده است . از اين رو ، حدود هزار سال اين مسئله مسكوت بوده و هيچ مشكلى نيز ايجاد نكرده است . ثالثاً ادلّهء هر دو طرف در آن حد از اعتبار نيست كه بتوان به استناد آن ، تكليف اين مسئله تاريخى را روشن ساخت ؛ چرا كه بسيارى از آنها مُرسَل نقل شدهاند يا در اسناد آنها راويان مجهول ( ناشناخته ) وجود دارند . رابعاً ادلّهء نقل شده ، گذشته از ضعف سندى ، با هم معارضه دارند و هيچ رجحانى براى يك دسته بر دستهء ديگر نيست . بلى ، از نظر كمّى ، شمار روايات گروه موافقان ، بيشتر است ؛ ولى به حدّى نيست كه رجحانى اطمينانآور را به دنبال داشته باشد . از اين رو ، سكوت اختيار كردن در مسئله ، با موازين عقلى و دينى ، سازگارتر است . 7 / 3 مكانهاى منسوب به امام مهدى ( ع ) « 1 » در ادبيات شيعه ، برخى از مكانها به امام زمان منسوب است و شيعيان برايشان احترام ويژه قائل اند ، مانند : مسجد سهله ، مسجد جمكران ، مقامى در مسجد كوفه ، مكانى در وادى السلام و . . . از اين ميان ، مسجد سهله و جمكران ، از شهرت بيشترى برخوردارند و مستنداتى براى آنها ذكر مىشود . در اين پژوهش ، به بررسى اجمالى دو مورد اخير يعنى مسجد سهله و مسجد جمكران پرداخته مىشود و از موارد ديگر ، بدان جهت كه مستند قابل توجهى ندارند ، صرف نظر مىگردد :
--> ( 1 ) . به قلم پژوهشگر ارجمند ، حجة الاسلام و المسلمين مهدى مهريزى .