محمد الريشهري
367
دانشنامه امام مهدى ( ع ) بر پايه قرآن ، حديث و تاريخ ( فارسى )
ابو جعفر به ايشان گفت : همين ابو القاسم ، حسين بن روح بن ابى بحر نوبختى ، جانشين من و سفير ميان شما و صاحب الأمر و وكيل او خواهد بود . او مورد اعتماد و امين است پس در كارهايتان به او مراجعه و در امور مهمّتان به او تكيه كنيد كه من به اين ، فرمان يافتهام و آن را رساندم . « 1 » 637 . الغيبة ، طوسى - با سندش به نقل از ابن نوح - : شنيدم كه گروهى از يارانمان در مصر مىگويند : از ابو سهل نوبختى پرسيدند : چگونه اين امر ( نيابت ) را به شيخ ابو القاسم حسين بن روح ، و نه تو سپردند ؟ او گفت : آنان ( متصدّيان كار ) ، خود به گزينش خويش ، آگاهترند . من مردى هستم كه مىتوانم با مخالفان گفتگو و مناظره كنم ؛ ولى اگر من مكان امام را مىدانستم ، آن گونه كه ابو القاسم مىداند و مرا در تنگنا مىگذاشتند ، شايد مكان امام را لو مىدادم ، در حالى كه ابو القاسم ، اگر حجّت در زير جامهاش پنهان باشد و او را با قيچى ريز ريز كنند ، جامهاش را از روى او بر نمىدارد ( يا شبيه اين را گفت ) . « 2 » 638 . الغيبة ، طوسى - با سندش به نقل از سلامة بن محمّد - : شيخ حسين بن روح ، كتاب التأديب « 3 » را به قم فرستاد و در نامهاى به جماعت فقيهان ، از آنها خواست كه در اين كتاب بنگرند كه آيا چيز مخالفى با نظر آنان دارد يا نه . آنان در پاسخ نوشتند : همهء آن ، صحيح است و چيزى مخالف در آن نيست ، مگر اين كه زكات فطره را نيم صاع « 4 » طعام [ از گندم و جو و امثال آن ] دانسته ، در حالى كه نزد ما زكات فطره براى هر شخص ، يك صاع طعام ( جو و امثال آن ) است . « 5 »
--> ( 1 ) . الغيبة ، طوسى : ص 371 ح 342 ، بحار الأنوار : ج 51 ص 355 . ( 2 ) . الغيبة ، طوسى : ص 391 ح 358 ( با سند معتبر ) ، بحار الأنوار : ج 51 ص 359 . ( 3 ) . شيخ آقا بزرگ تهرانى نوشته است : كتاب التأديب از جناب ابو القاسم حسين بن روح نوبختى ، سومين نايبامام زمان عليه السلام در دوران غيبت صغراست ( الذريعة : ج 3 ص 210 ش 775 ) ؛ ولى ظاهراً اين مطلب نادرست است و كتاب التأديب از آنِ احمد بن عبد اللَّه بن مهران مشهور به ابن خانبه و همان كتاب يوم و ليلة است كه بر امام حسن عسكرى عليه السلام هم عرضه شده است ( ر . ك : رجال النجاشى : ص 91 ) . ( 4 ) . هر صاع ، برابر سه كيلوست . ( 5 ) . الغيبة ، طوسى : ص 390 ح 357 ( با سند صحيح ) ، بحار الأنوار : ج 51 ص 359 .