محمد الريشهري
349
دانشنامه امام مهدى ( ع ) بر پايه قرآن ، حديث و تاريخ ( فارسى )
عثمان ، وارد شدم تا سلامى بدهم . ديدم كه چوب ساجى پيش روى اوست و [ همچون ] نقّاشى بر روى آن ، چيزهايى را نقش مىكرد و آياتى از قرآن و نام امامان را بر كنارههاى آن مىنگاشت . به او گفتم : سَرور من ! اين چوب ساج چيست ؟ گفت : اين براى قبرم است تا مرا بر آن بگذارند - يا گفت : به آن تكيه مىدهم - و كار آن را تمام كردهام . « 1 » هر روز به داخل قبر مىروم و يك جزء قرآن مىخوانم و بالا مىآيم . ابو على قمى گفت : گمان مىكنم كه [ ابو الحسن دلّال قمى ] گفت : ابو جعفر ، دست مرا گرفت و قبر را به من نشان داد و گفت : در فلان روز ، از فلان ماهِ سال فلان ، به سوى خدا مىروم و در اين قبر دفن مىشوم و اين چوب ساج با من خواهد بود . هنگامى كه از نزد او بيرون آمدم ، آنچه را گفته بود ، يادداشت كردم و همواره مترصّد بودم كه چه مىشود . چندى نگذشت تا اين كه ابو جعفر بيمار شد و در همان سال و ماه و روزى كه ذكر كرده بود ، در گذشت و در همان قبر به خاك سپرده شد . [ ابو نصر هبة اللَّه مىگويد : ] اين سخن را از غير از ابو على قمى نيز شنيدهام و امّ كلثوم ، دختر ابو جعفر عَمرى - كه خداى متعال ، از هر دو ، خشنود باشد - نيز برايم گفته است . « 2 » 627 . الغيبة ، طوسى : ابو نصر هبة اللَّه گفت : در نوشتهاى به خطّ ابو غالب زرارى « 3 » - كه خدا او را رحمت كند و بيامرزد - ديدم كه ابو جعفر محمّد بن عثمان عَمرى ، در آخر جمادى الاولى در سال 305 در گذشته است ، و ابو نصر هبة اللَّه بن محمّد بن احمد ، خود مىگفت كه ابو جعفر عَمرى ، در سال 304 در گذشته و او حدود پنجاه سال ، نيابت امام را به عهده داشته است و مردم ، اموالى را كه بايد به امام مىرساندند ، به او مىسپردند و وى توقيعات را به همان دستخطّ روزگار حيات امام حسن [ عسكرى ] عليه السلام به شيعيان مىرساند ؛ توقيعاتى كه
--> ( 1 ) . ترجمه ، مطابق با نسخههاى ديگر از كتاب الغيبةى طوسى است كه همگى « فرغت منه » دارند . ( م ) ( 2 ) . الغيبة ، طوسى : ص 364 ح 332 ، بحار الأنوار : ج 51 ص 351 . ( 3 ) . ابو غالب احمد بن محمّد بن سليمان زرارى كوفى ( 285 - 368 ق ) : ثقه ، جليل القدر و پُرروايت بود . در نظرشيعيان ، عظمت ، و در نظر محدّثان ، وجاهت علمى داشت و مورد اعتماد آنها بود . در بغداد ، سكونت داشت و به محضر امام مهدى عليه السلام تشرّف يافت و توقيعى در مدح او از ناحيهء آن امام ، صادر شد . شيخ طوسى مىگويد : « شيخ اصحاب ما در عصر خود ، و استاد و مورد اعتمادشان بوده است » . تأليفات او را در كتاب الفهرست نام برده است ( ر . ك : رجال النجاشى : ص 220 ش 199 ، رجال الطوسى : ص 410 ش 5953 ، شرح تكملة رسالة أبى غالب الزرارى : ص 112 - 115 ، الفهرست ، طوسى : ص 77 ش 94 ) .