محمد الريشهري
347
دانشنامه امام مهدى ( ع ) بر پايه قرآن ، حديث و تاريخ ( فارسى )
حقيقت است ، و امّا در پيشامدها ، به راويان حديث ما مراجعه كنيد ، كه ايشان حجّت من بر شمايند و من نيز حجّت خدا بر آنان هستم . امّا محمّد بن عثمان عَمرى - كه خدا از او و پيش از او ، از پدرش خشنود باشد - ، مورد اعتماد من و نوشتهء او نوشتهء من است » . « 1 » 624 . الغيبة ، طوسى - با سندش به نقل از ابو نصر هبة اللَّه ، نوهء دخترى امّ كلثوم ، دختر ابو جعفر عَمرى - : ابو جعفر محمّد بن عثمان عَمرى ، نوشتههايى در ابواب فقه داشت كه آنها را از امام عسكرى عليه السلام و نيز از صاحب [ الأمر ] عليه السلام و از پدرش عثمان بن سعيد ، به نقل از امام عسكرى و امام هادى عليه السلام ، شنيده بود و در آنها نوشتههايى با عنوان « كتاب نوشيدنىها » بود . مادر بزرگ ، امّ كلثوم دختر ابو جعفر - كه خدا از او خشنود باد - مىگفت كه آنها را پس از وصيّت ابو جعفر ، به ابو القاسم ، حسين بن روح ( نايب سوم ) - كه خدا از او خشنود باد - سپردند و در دست اوست . گمان مىكنم مادربزرگ گفت : نوشتهها پس از او به ابو الحسن سَمُرى ( نايب چهارم ) - كه خدا از او خشنود باشد و خشنودش كند - رسيد . « 2 » 625 . كمال الدين - به نقل از ابو جعفر محمّد بن على اسود « 3 » - : ابو جعفر عَمرى ، قبرى براى خود ، حفر و آن را با چوب درخت محكمِ ساج ، صاف كرد . علّت را از او جويا شدم . گفت : مردم ، وسيلههايى دارند . « 4 » پس از مدّتى ، دوباره پرسيدم . گفت : فرمان يافتهام كه كارهايم را جمع و جور كنم . او پس از دو ماه در گذشت . خدا از او خشنود باد ! « 5 » 626 . الغيبة ، طوسى - با سندش به نقل از ابو نصر هبة اللَّه بن محمّد - : ابو على بن ابى جيد قمى به من خبر داد كه : ابو الحسن على بن احمد دلّال قمى گفت : روزى بر ابو جعفر ، محمّد بن
--> ( 1 ) . كمال الدين : ص 483 ح 4 ، الغيبة ، طوسى : ص 290 ح 247 ، الاحتجاج : ج 2 ص 542 ح 344 ، الخرائج و الجرائح : ج 3 ص 1113 ح 30 ، إعلام الورى : ج 2 ص 270 ، كشف الغمّة : ج 3 ص 321 ، بحار الأنوار : ج 53 ص 180 ح 10 . نيز ، براى ديدن همهء حديث ، ر . ك : همين دانشنامه : ج 4 ص 428 . ( 2 ) . الغيبة ، طوسى : ص 363 ح 328 ( با سند حسن ) ، بحار الأنوار : ج 51 ص 350 . ( 3 ) . أبو جعفر محمّد بن على اسود قمى : از مشايخ صدوق است و توقيعاتى دارد ( ر . ك : ص 359 ح 630 و ج 4 ص 322 ح 696 و ص 324 ح 697 و مستدركات علم رجال الحديث : ج 7 ص 217 ش 13934 ) . ( 4 ) . با توجّه به نقل مشابه اين ماجرا در الغيبةى طوسى ، احتمال دارد مقصود ، اين باشد كه ابو جعفر عَمرى برچوب ساج ، ذكرها و دعاهايى را نوشته بوده تا وسيلهء رفع عذاب و دفع فشار قبر از او باشند . ( م ) ( 5 ) . كمال الدين : ص 502 ح 29 ( با سند معتبر ) ، الغيبة ، طوسى : ص 365 ح 333 ، إعلام الورى : ج 2 ص 268 ، بحار الأنوار : ج 51 ص 351 .