محمد الريشهري

311

دانشنامه امام مهدى ( ع ) بر پايه قرآن ، حديث و تاريخ ( فارسى )

لقب‌هاى سه‌گانهء اخير نشان مىدهد كه وى براى مخفى نگه‌داشتن ارتباط خود با امامان عليهم السلام ، شغل پوششىِ روغن‌فروشى در سپاه زمامداران حاكم را انتخاب كرده بود . بر پايهء اسنادى كه ارائه مىگردد ، او محضر سه امام از امامان اهل‌بيت عليهم السلام يعنى امام هادى عليه السلام ، امام عسكرى عليه السلام و امام مهدى عليه السلام را درك كرده است . برخى او را از اصحاب امام جواد عليه السلام نيز شمرده‌اند كه ظاهراً صحيح نيست . « 1 » منزلت « عَمرى » نزد امامان عليهم السلام تأمّل در نصوصى كه از امام هادى عليه السلام و امام عسكرى عليه السلام و امام مهدى عليه السلام در بارهء عثمان بن سعيد به ما رسيده نشان مىدهد كه وى نزد آنان از منزلت رفيعى برخوردار بوده است . امام هادى عليه السلام در بارهء او مىفرمايد : . . . اين ابو عمرو ، كه مورد اعتماد و امين است ، آنچه بگويد ، از جانب من گفته است و آنچه به شما برساند ، از سوى من رسانده است . « 2 » همچنين امام عسكرى عليه السلام در بارهء او مىفرمايد : . . . اين ابو عمرو - كه مورد اعتماد و امين است - ، در [ زمان امام ] گذشته ، مورد وثوق بوده و مورد وثوق من در زندگى و پس از مرگم است . آنچه به شما بگويد ، از جانب من گفته است و آنچه به شما برساند ، از سوى من رسانده است . « 3 »

--> ( 1 ) . بر پايهء تاريخ تقريبى وفات عثمان بن سعيد - كه در اوايل غيبت صغرا - ( حدود سال‌هاى 275 ق ) اتفاق افتاده است - و با احتساب عمر طبيعى انسان ، مىتوان او را متولّد حدود سال دويست هجرى دانست كه در اين صورت ، در دورهء امامت امام جواد عليه السلام ( 203 تا 220 ق ) و در دوره كودكى و جوانى به سر مىبرده و به طور عادى نمىتواند باب و وكيل و سفير امام عليه السلام باشد ، اگر چه همنشينى و همراهى او با امام جواد عليه السلام ممكن است . از اين رو ، نظر ابن شهر آشوب در المناقب ( ج 3 ص 487 ) پذيرفتنى نيست ( ر . ك : معجم رجال الحديث : ج 12 ص 124 ش 7604 . ( 2 ) . ر . ك : ج 5 ص 58 ح 793 ( با سند صحيح ) . در بارهء صحيح بودن سند اين روايت ، نيز ، ر . ك : معجم رجال الحديث : ج 12 ص 123 . ( 3 ) . همان جا . نيز ، ر . ك : همين دانش‌نامه : ج 5 ص 24 ح 772 .