محمد الريشهري
254
دانشنامه امام مهدى ( ع ) بر پايه قرآن ، حديث و تاريخ ( فارسى )
وزراى آنان نيز ارتباط و رفت و آمد داشت . عثمان بن سعيد نيز با استفاده از جايگاه خويش به عنوان تاجر روغن و عسل در مركز خلافت اسلامى ، رفت و آمد داشت و امور مربوط به نهاد وكالت را رهبرى مىنمود . 4 - 2 . رازدارى و نهانكارى موقعيت خاص نهاد وكالت اقتضا مىكرد كه مخفىكارى ، راهكار اصلى در تمام امور مرتبط با آن باشد . از اين رو ، مديريت و سلسلهمراتب در آن ، از دشوارىِ خاصى برخوردار بود . جعفر بن احمد بن متيل و پدرش احمد بن متيل ، از اعضاى اصلى نهاد وكالت در دورهء محمّد بن عثمان ( نايب دوم ) بودند ؛ ولى هنگام تعيين نايب سوم ، حسين بن روح نوبختى - كه رتبهاى پايينتر از آنها داشت - به عنوان نايب سوم معرفى شد . ابو سهل نوبختى در توجيه دلايل انتخاب حسين بن روح ، به ويژگىِ نهانكارى كامل در نهاد وكالت اشاره كرده و گفته است : « اگر من مكان امام غايب را چنان كه ابو القاسم حسين بن روح مىداند ، مىدانستم ، شايد در تنگناى محاجّه ، آن را بر خصم افشا مىكردم . در صورتى كه ابو القاسم [ حسين بن روح ] اگر امام را زير عباى خود پنهان داشته باشد و او را با قيچى ، ريزريز كنند ، امام را آشكار نخواهد كرد » . « 1 » حسين بن روح ، در سايهء همين پنهانكارى ، حتّى با دربار عبّاسى رابطهاى نزديك داشت . وكيل اوّل ، عثمان بن سعيد عُمرى - كه از كودكى در خانهء امام هادى عليه السلام حضور داشت - به عنوان تاجر روغن و عسل ، شهره بود و در پناه شغل خويش ، نامههاى متبادل شده بين امام ، وكيلان جزء و مردم را منتقل مىكرد .
--> ( 1 ) . ر . ك : ص 367 ح 637 .