حسن بن نضر قمى از سوى ناحيهء مقدّسه ، « 1 » از جمله گزارش‌هاى مصرف اموال از جانب ناحيهء مقدّسه است . در گزارشى ديگر از پرداخت مستمرّى به گروهى از طالبيان « 2 » در زمان امام عسكرى عليه السلام سخن گفته شده است كه پس از شهادت ايشان فقط به افراد معتقد به امامت امام عصر پرداخت شد و مستمرى ديگران قطع شد . « 3 » 2 - 2 . فرهنگى اگر چه رويكرد مالى و اقتصادى در وكيلان دوره‌هاى اوّليه ، بيشتر به چشم مىآيد ، ولى در سال‌هاى ميانى و در مقاطع و نقاط عطف بويژه سال‌هاى منتهى به عصر غيبت ، كاركرد فرهنگى وكيلان ، نمايان‌تر مىشود . از جمله پس از شهادت هر امام عليه السلام و در فاصلهء زمانى موجود ميان امام پيشين و امام پسين ، وكيلان و نهاد وكالت به عنوان گروه معتمد مردم ، جايگاهى ويژه داشتند و شبهه و حيرت آنان را بر طرف مىكردند . پس از شهادت امام جواد عليه السلام بزرگان شيعه در منزل محمّد بن فرج - وكيل برجستهء امام جواد عليه السلام - جمع شدند و در بارهء امامت امام هادى عليه السلام گفتگو كردند . « 4 » گزارش‌هاى ديگرى از عملكرد فرهنگىِ كارگزاران نهاد وكالت نيز در دست است . على بن مسيّب ، از امام رضا عليه السلام پرسيد : فاصلهء محلّ سكونت من با شما بسيار است . . . اكنون معالم دين خود را از چه كسى برگيرم ؟ امام رضا عليه السلام وكيل ناحيهء مقدّسه در قم را به عنوان امين دين و دنيا معرفى كرد و فرمود : « از زكريا بن آدم

--> ( 1 ) . الكافى : ج 1 ص 524 ح 27 و ص 512 ح 4 . ( 2 ) . مراد از طالبيان ، افرادى از خاندان ابو طالب هستند كه در اين جا به سبب برخوردارى از حقّ خمس ، يادشده‌اند . ( 3 ) . الكافى : ج 1 ص 518 ح 7 . ( 4 ) . الكافى : ج 1 ص 324 ح 2 .