ب - بركات تفصيلى وجود امام غايب برپايهء احاديثى كه در فصل سوم گذشت ، وجود امام ، افزون بر حكمت ظاهرى تشريعى - كه همان رهبرى علمى ، اخلاق ، عملى و سياسى است - ، داراى حكمت باطنى تكوينى نيز هست ( از اين رو ، امام غايب ، « نعمت باطنى » ناميده شده است ) و به جهت ضرورت تداوم اين حكمت تكوينى و نعمت باطنى ، وجود انسان كامل - كه خليفهء خداست - ، از آغاز آفرينش انسان تا دامنهء قيامت و انقراض عالم ، همواره استمرار داشته و خواهد داشت . بركات تكوينى وجود امام ، دو گونه‌اند : بركات عام و بركات خاص . بركات عام بركات عام ، فوايدى هستند كه وجود انسان كامل براى عموم مردم ، بلكه براى نظام آفرينش دارد . بركات عامّ وجود امام يا انسان كامل ، در احاديث اهل بيت عليهم السلام عبارت اند از : 1 . بقاى نظام زمين در احاديث صحيح و معتبر مستفيض از اهل بيت عليهم السلام تصريح شده است كه بدون امام ظاهر و يا باطن ، نظام زمين از هم فرو مىپاشد . امام باقر عليه السلام مىفرمايد : لا تَبقَى الأَرضُ بِغَيرِ إمامٍ ظاهِرٍ أو باطِنٍ . « 1 » زمين ، بدون امام آشكار يا نهان ، باقى نمىماند . و نيز امام صادق عليه السلام مىفرمايد : لَو بَقِيَتِ الأَرضُ بِغَيرِ إمامٍ ساعَةً لَساخَت . « 2 » اگر زمين بدون امام باشد ، در هم فرو مىريزد .

--> ( 1 ) . ر . ك : ص 180 ح 563 . ( 2 ) . ر . ك : ص 182 ح 567 .