محمد الريشهري
68
دانشنامه امام مهدى ( ع ) بر پايه قرآن ، حديث و تاريخ ( فارسى )
مىگويى : خدايا ! من ولايت آن كسى را مىپذيرم كه از حجّتهاى تو و از نسل امام پيشين ، باقى مانده است . 3 . عمل طبق احكام قرآن و سنّت وظيفهء عملىِ كسانى كه به امام عصر خود دسترسى ندارند ، تمسّك به قرآن و سنّت پيامبر خداست ، « 1 » چنان كه در غالب احاديث اين باب ، بر آن تأكيد شده است ، مانند : يَتَمَسَّكونَ بِالأَمرِ الَّذى هُم عَلَيهِ حَتّى يَتَبَيَّنَ لَهُم . « 2 » به همان چيزى كه بدان پايبندند ، تمسّك كنند ، تا آن گاه كه حقيقت بر آنان روشن گردد . بنا بر اين ، در زمان غيبت امام عصر عليه السلام كه دسترسى به وى و اطاعت از اوامر او ، براى يكايك مسلمانان مقدور نيست ، بر اساس احاديثى كه بر وجوب معرفت امام زمان دلالت دارند ، بر آنان واجب است كه براى شناخت او و اعتقاد به امامتش تلاش كنند و در انجام دادن وظايف فردى و اجتماعى ، طبق احاديث اين باب ، به قرآن و سنّت و رهنمودهاى امامان پيشين عمل كنند ، يا بر اساس اجتهاد خود ، يا بر مبناى تقليد از مجتهد ، و يا از طريق احتياط ، عمل نمايند . بر اين اساس ، مقصود از احاديثى كه دلالت دارند تا امامى شناخته نشود ، حجّت الهى بر مردم تمام نيست ، « 3 » اين است كه شرط حجّيت تنجيزى و وجوب اطاعت از اوامر امام ، معرفت اوست و اگر كسى در شناخت امام زنده و حاضر ، كوتاهى نكرده باشد ، معذور است . بديهى است كه اين معنا موجب نمىگردد كه اوامر امامان پيشين حجّيت نداشته باشند ، يا تلاش براى شناخت امام كنونى و اعتقاد اجمالى به وى ،
--> ( 1 ) . بديهى است كه رهنمودهاى اهل بيت عليهم السلام ، چيزى جز تبيين كتاب خدا و سنّت پيامبر خدا نيست . ( 2 ) . ر . ك : ص 60 ح 217 . ( 3 ) . ر . ك : الكافى : ج 1 ص 177 ح 2 ، بحار الأنوار : ج 49 ص 267 ح 8 ( به نقل از امام صادق عليه السلام : « إنّ الحُجَّةَ لاتَقوم للَّهِ عز و جل عَلى خَلقِهِ إلّابإمامٍ حَتّى يُعْرَف ؛ حجّت خدا بر بندگانش به وسيلهء امام ، آن گاه تمام مىشود كه آن امام ، شناخته شود » ) . نيز ، ر . ك : الاختصاص : ص 268 ، بحار الأنوار : ج 23 ص 2 ح 1 .