پژوهشى در بارهء سخن گفتن امام مهدى پس از ولادت بر اساس گزارش‌هايى كه گذشت ، « 1 » امام مهدى عليه السلام در آغاز تولّد به گونه‌اى خارق‌العاده لب به سخن گشوده و به انقلاب بزرگى كه در جهان به وسيلهء او تحقّق خواهد يافت ، اشاره نموده است . براى زدودن استبعاد از مدلول گزارش‌هاى ياد شده ، توجّه به چند نكته ضرورى است : 1 . سخن گفتن نوزاد ، هر چند خلاف عادت است ، ولى استحالهء عقلى ندارد و ثبوتاً امكان‌پذير است . 2 . گاه ، حكمت الهى ايجاب مىكند كه براى اثبات قدرت و معرّفى شخصيت برخى انبيا و اوليا ، نوزاد سخن بگويد ، چنان كه عيسى عليه السلام در گهواره سخن گفت « 2 » و بر پايهء روايات موجود در منابع شيعه و اهل سنّت ، نوزادهاى ديگرى نيز سخن گفته‌اند . « 3 » 3 . روايات متعدّدى در منابع روايى شيعه وجود دارند كه سخن گفتن پيامبر خدا صلى الله عليه و آله ، « 4 » امام على عليه السلام ، « 5 » امام كاظم عليه السلام « 6 » و امام جواد عليه السلام « 7 » در نوزادى را گزارش

--> ( 1 ) . گزارش‌هاى ديگرى كه در فصل‌هاى ديگر به ولادت امام عليه السلام اشاره دارند نيز بر اين معنا دلالت دارند . ( 2 ) . ر . ك : مائده : آيهء 110 ، مريم : آيهء 29 - 30 . ( 3 ) . ر . ك : ذيل آيهء 26 سورهء يوسف تفسير القمى : ج 1 ص 343 ، تفسير الطبرى : ج 7 جزء 12 ص 193 ( به نقل از پيامبر صلى الله عليه و آله ، ابن عبّاس و سعيد بن جبير ) ، الدرّ المنثور : ج 4 ص 14 . ( 4 ) . الاحتجاج : ج 1 ص 528 ح 127 ، بحار الأنوار : ج 15 ص 261 ح 11 ، الخصائص الكبرى : ج 1 ص 91 . ( 5 ) . روضة الواعظين : ص 91 . ( 6 ) . الكافى : ج 1 ص 310 ح 11 ، كشف الغمّة : ج 3 ص 34 . ( 7 ) . المناقب ، ابن شهرآشوب : ج 4 ص 394 .