5 . اين احاديث با احاديثى كه بر رشد طبيعى امام دلالت دارند ، تعارض دارد ، مانند : حديث يعقوب بن منقوش « 1 » كه پس از ديدن امام در خانهء امام عسكرى عليه السلام از او به « غلام خماسى » تعبير مىنمايد كه بر دامن پدر مىنشيند . همچنين حديث سعد بن عبد اللَّه قمى كه ديدارش با امام در دامن پدر را با جملهء « على فَخذِهِ الأيمَنِ غُلامٌ ؛ بر زانوى راستش پسربچّه‌اى بود » « 2 » تعبير مىكند . نيز گزارش مربوط به نماز خواندن امام مهدى عليه السلام بر جنازهء پدر كه در آن از امام به « صَبىٌّ بِوَجههِ سَمُرَة ؛ كودكى گندمگون » « 3 » تعبير شده است . همچنين احاديث ديگرى كه كودكى امام جواد عليه السلام راگزارش كرده‌اند نيز نافى گزارش‌هايى هستند كه رشد همهء امامان را غير عادى مىدانند . « 4 » 6 . آنچه در گزارش رشد سريع امام مهدى عليه السلام آمده - كه حكيمه ، عمّهء امام عسكرى عليه السلام ، از اين حادثه تعجّب كرد و امام عسكرى عليه السلام در توجيه آن فرمود : « ما ، امامان ، در يك روز ، مانند يك سال ديگران رشد مىكنيم » نمىتواند صحيح باشد ؛ زيرا اگر چنين بود ، حكيمه كه فرزند امام جواد عليه السلام است ، رشد غيرعادى امام هادى عليه السلام و امام عسكرى عليه السلام را ديده بود و از آنها قطعاً خبر داشت . بنا بر اين نمىبايست از رشد سريع امام مهدى عليه السلام تعجّب كند . 7 . اگر رشد سريع و غيرعادى همهء امامان ، حقيقت داشت ، با عنايت به تعداد امامان و محسوس بودنِ امر ، بىترديد ، نقل آن به چند حديثى كه بدانها اشاره شد ، منحصر نمىگرديد ؛ بلكه در همهء تواريخ يا اكثر آنها ثبت مىشد . 8 . ممكن است تعبير رشد سريع امامان و يا انبيا در كودكى ، اشاره و كنايه به

--> ( 1 ) . ر . ك : ص 368 ح 467 . ( 2 ) . كمال الدين : ص 457 ح 21 . ( 3 ) . ر . ك : ص 374 ح 472 . ( 4 ) . ر . ك : الكافى : ج 1 ص 321 ح 10 و ص 322 ح 13 .