در چنين فضايى ، طبيعى است كه اصول پنهانكارى در مورد هويت مادر امام مهدى عليه السلام و چگونگى ولادت ايشان ، مورد توجّه جدّى قرار گيرد و در نتيجه ، گزارش دقيقى در اين باره در اختيار ما نباشد . اكنون با توجّه به اين مقدّمه به نقل و نقد گزارش‌هايى كه در بارهء مادر امام مهدى عليه السلام در منابع روايى و تاريخى آمده ، مىپردازيم : يك . نام‌هاى مادر امام عليه السلام مادر بزرگوار امام مهدى عليه السلام با نام‌هاى نرجس ، « 1 » سوسن ، « 2 » صيقل « 3 » ( / صقيل ) ، « 4 » ريحانه ، « 5 » مريم ، « 6 » حكيمه « 7 » و مَليكه ياد شده است « 8 » كه نرجس ، مشهورترينِ آنهاست

--> ( 1 ) . در تاريخ قم ، « نرگس » آمده است . ( ر . ك : ص 170 ح 308 - 310 و ص 172 ح 312 و 314 و ص 174 ح 315 و 317 و كمال الدين : ص 424 ح 1 و ص 426 ح 2 و ص 432 ح 12 و الغيبة ، طوسى : ص 239 ح 207 و مجموعة نفيسة ( تاريخ الأئمّة ) : ص 62 و 44 ( تاريخ مواليد الأئمّة ) و دلائل الإمامة : ص 499 ح 490 و إعلام الورى : ج 2 ص 215 و روضة الواعظين : ص 292 ) . ( 2 ) . ر . ك : ص 172 ح 312 و ص 174 ح 315 و الغيبة ، طوسى : ص 235 ح 204 و مجموعة نفيسة ( تاريخ الأئمة ) : ص 26 و ( تاريخ مواليد الأئمة ) : ص 44 و روضة الواعظين : ص 292 . ( 3 ) . مجموعة نفيسة ( تاريخ مواليد الأئمّة ) : ص 44 ، روضة الواعظين : ص 292 . ( 4 ) . ر . ك : ص 170 ح 311 - 315 و ص 341 ح 426 و همين دانش‌نامه : ج 5 ص 30 ح 778 و ص 51 ح 788 و كمال الدين : ص 474 ح 25 و الغيبة ، طوسى : ص 272 ح 237 و دلائل الإمامة : ص 424 . ( 5 ) . ر . ك : ص 174 ح 315 و روضة الواعظين : ص 292 . ( 6 ) . ر . ك : ص 172 ح 314 . ( 7 ) . ر . ك : ص 172 ح 312 و 313 و ص 174 ح 316 و مجموعة نفيسة ( تاريخ الأئمّة ) : ص 26 . ( 8 ) . ر . ك : ص 174 ح 317 و ص 178 ح 323 . برخى منابع اهل سنّت ، نام مادر ايشان را « خمط » ذكر كرده‌اند ( وفيات الأعيان : ج 4 ص 76 ) ؛ ولى در منابع شيعى ، پشتوانه‌اى براى آن يافت نشد .