گفتم : اگر امامى از دنيا رفته و مردى در [ منطقه دورى مثل ] خراسان باشد و نمىداند و نمىتواند بداند كه وصىّ امام كيست ، آيا معاف نيست ؟ فرمود : « نه ، معاف نيست . امام هنگامى كه از دنيا مىرود ، حجّت وصىّ او به گردن همشهريان او مىآيد [ و راه شناسايى او را دارند ] و بر كسانى كه نزد او [ در آن شهر ] حضور ندارند ، لازم است كه چون [ خبر فوت امام ] به ايشان رسيد ، به جستجو بيرون بيايند . خداوند عز و جل مىفرمايد : « چرا از هر قومى ، برخى كوچ نمىكنند تا دين را بياموزند و هنگامى كه به سوى قوم خود باز گشتند ، آنان را بيم دهند تا شايد حذر كنند ؟ ! » » . گفتم : [ فرض كنيد ] گروهى به جستجو بيرون آمدند ؛ امّا برخى از ايشان پيش از رسيدن ، از دنيا رفتند ؟ فرمود : « خداوند عز و جل مىفرمايد : « و هر كس هجرت‌كننده به سوى خدا و پيامبر او ، از خانه‌اش بيرون آيد ، سپس مرگ او را در يابد ، پاداش او قطعاً بر خداست » » . « 1 » 167 . الكافى - به نقل از يعقوب بن شعيب - : به امام صادق عليه السلام گفتم : وقتى براى امام حادثه‌اى پيش مىآيد [ و امام رحلت مىكند ] ، مردم چه كنند ؟ فرمود : « سخن خداى عز و جل كجاست كه مىفرمايد : « چرا از هر قومى ، برخى كوچ نمىكنند تا دين را بياموزند و هنگامى كه به سوى قوم خود باز گشتند ، آنان را بيم دهند تا شايد حذر كنند ؟ ! » ؟ آنان كه به جستجو آمده‌اند ، تا زمان يافتن ، عذر دارند و آنان هم كه به انتظار ايشان نشسته‌اند ، تا بازگشت ايشان ، معذورند » « 2 » . « 3 » 168 . الكافى - به نقل از احمد بن عمر - : از امام رضا عليه السلام در بارهء اين سخن خداوند عز و جل كه : « سپس كتاب را به كسانى ارث داديم كه از ميان بندگانمان برگزيديم » « 4 » پرسيدم .

--> ( 1 ) . الكافى : ج 1 ص 378 ح 2 ( با سند معتبر ) ، علل الشرائع : ص 591 ح 42 ، الإمامة و التبصرة : ص 226 ح 77 ، تفسير العيّاشى : ج 2 ص 118 ح 161 ( همهء اين منابع با عبارت مشابه ) ، بحار الأنوار : ج 27 ص 296 ح 3 . ( 2 ) . مراد از برگزيدگان ، خاندان پيامبر صلى الله عليه و آله به عنوان ميراث‌بران معارف قرآن‌اند ، هر چند ميان آنان « ظالم لنفسه » نيز هست كه امام بر حق را نمىشناسد . ( 3 ) . الكافى : ج 1 ص 378 ح 1 ( با سند صحيح ) ، تفسير العيّاشى : ج 2 ص 117 ح 158 ( با عبارت مشابه ) ، بحار الأنوار : ج 27 ص 298 ح 9 . ( 4 ) . ادامهء آيه ، اين است : « پس برخى از آنان ، ستم كننده به خويش اند و برخى از آنان ، ميانه‌رو و برخىشان ، پيشى گيرنده در كارهاى خيرند » .