است كه رسالهء المقنع فى الغيبة را نوشته است . وى در مقدمهء اين رساله مىگويد : عقل بر لزوم امامت دلالت دارد و اين كه هيچ زمانى خالى از امام نخواهد بود ؛ زيرا نبود امام به مسئلهء مكلف بودن انسان لطمه مىزند . همچنين عقل دلالت دارد كه اين امام بايد از لغزش‌ها و خطاها معصوم باشد . با اين دو اصل عقلى آنچه اماميه بدان عقيده دارند اثبات مىشود . چون صفت عصمت تنها در او يافت مىشود و ديگران از عصمت بىبهره‌اند و همين روش ما را به غيبت مىرساند و بهترين روش نيز همين است ؛ زيرا ادلهء نقلى گرچه گسترده است و گاه دعواى تواتر در آن مىشود ، باز جاى مناقشه دارد . « 1 » از سيّد مرتضى رساله‌اى ديگر نيز با عنوان الزيادة المكملة له بر جاى مانده كه وى آن را به منزلهء تكمله‌اى بر بحث علت غيبت در كتاب المقنع نوشته است . 2 - 3 . شيخ طوسى ( م 460 ق ) شيخ طوسى در كتاب الغيبه ، هم از نقل بهره جسته و هم به استدلال‌هاى عقلى كلامى متوسل شده است . وى در مقدمهء اين كتاب روش خود را چنين معرفى كرده است : اما بعد ، درخواست استاد بزرگوارم را در زمينهء نگارش كتابى در موضوع غيبت امام زمان و اسباب غيبت و مسائل مربوط ديگرش اجابت مىكنم و به شبهات مخالفان و معاندان با همهء گرفتارىها پاسخ مىگويم . البته مسئله را خيلى تطويل نمىدهم كه باعث ملالت گردد ؛ زيرا در زمينهء امامت كتاب‌هاى ديگر ما و استادان ما به صورت مبسوط موجود است . در كنار پرداختن به پاسخگويى به شبهات ، برخى روايت‌ها را هم خواهم آورد تا براى علاقه‌مندان به اخبار نيز مايهء آرامش باشد ؛ چرا كه براى بسيارى از مردم سخنان لطيف [ و عقلانى ] در اين عرصه‌ها بيان نشده است . به هر روى براى هر دو گروه علاقه‌مندان به اخبار و ديگران راهى مطلوب و پسنديده بر مىگزينم . « 2 »

--> ( 1 ) . المقنع : ص 34 - 35 . ( 2 ) . الغيبة ، طوسى : ص 2 .