محمد الريشهري
56
دانشنامه امام مهدى ( ع ) بر پايه قرآن ، حديث و تاريخ ( فارسى )
و منطق در بارهء طول غيبت دچار حيرت شده بود ؛ سوم دستور امام زمان به وى در عالم رؤيا براى نوشتن كتابى در باب غيبت . « 1 » اين كتاب داراى پنجاه باب و مقدمهاى طولانى در 126 صفحه است كه نويسنده در آن از لزوم وجود حجت ، و نقد ديدگاههاى ساير فرق در موضوع مهدويت ، بويژه زيديه ، سخن مىراند و پاسخهاى متكلّمان شيعهء اماميه چون ابن قِبّه را در اين باب مىآورد . شيخ صدوق در اين كتاب علاوه بر آن كه اسناد احاديث را به صورت كامل مىآورد ، بارها تكرار مىكند كه در اين مسئله تنها به احاديث صحيح استناد و اعتماد مىكند . وى در پايان مقدمه هنگام اشاره به فصول كتاب نوشته است : ثُمّ صَححنا النصوص على القائم الثانى عشر من الأئمة عليهم السلام من اللَّه تعالى ذكره و من رسوله والأئمة الأحد عشر . . . . « 2 » سپس نصوص صحيح واردشده براى [ امامت ] امام دوازدهم را از [ كلام ] خداوند متعال [ در قرآن ] و يازده امام [ پيشين ] آوردهايم . وى در جايى ديگر مىنويسد : ليس هذا الحديث و ما شاكله من اخبار المعمرين وغيرهم مما أعتمده فى امر الغيبة ووقوعها لأن الغيبة إنّما صحت لى بما صح عن النبى والأئمّة من ذلك بالأخبار التى بمثلها صح الاسلام وشرائعه وأحكامه . « 3 » اين حديث و مانند آن در بارهء افراد معمر از احاديثى نيست كه در مسئلهء غيبت بر آن اعتماد كنم ؛ زيرا غيبت براى من بر اساس روايتهاى صحيحى اثبات شده است كه از پيامبر و امامان رسيده و اسلام و شريعت اسلامى نيز به مانند همين
--> ( 1 ) . ر . ك : ج 5 ص 203 ح 861 . ( 2 ) . كمال الدين : ص 126 . ( 3 ) . همان : ص 638 - 639 .