اين آفات ، عبارت‌اند از : الف همنشين ناشايسته مصاحب ناشايسته و ناجنس ، به دليل آن كه زمينه‌ساز انواع فسادها و آلودگىهاى اخلاقى و عملى است ، از همه آفات جوانى خطرناك‌تر است . به گفته پيامبر خدا : مَثَلُ جَليس السّوءِ مَثَلُ القَينِ ، إن لَم يُحَرِّق ثَوبَكَ أصابَكَ مِن ريحِهِ . « 1 » همنشين بد ، مانند [ كارگاه ] آهنگرى است كه اگر لباست را نسوزاند ، بوى بدش آزارت مىدهد . خطر همنشين بد تا آنجاست كه ستمگر در دوزخ ، دو دست حسرت با دندان مىگزد و مىگويد : « يا وَيْلَتى لَيْتَنِي لَمْ أَتَّخِذْ فُلاناً خَلِيلًا . « 2 » واى بر من ! كاش فلان شخص را به دوستى صميمانه برنگزيده بودم » . از اين رو ، در آسيب‌شناسى جوانان ، مسئله همنشين ، بيشترين اهمّيت را دارد و بدون اين آفت‌زدايى ، پيشگيرى از هيچ آفتى امكان‌پذير نيست و به گفته حافظ شيرازى : نخستْ موعظه پير صحبت ، اين حرف است * كه از مصاحب ناجنس ، احتراز كنيد . در فصل سوم از بخش سوم حكمت‌نامه ، خطر همنشين بد ، علامات آن ، و ويژگىهاى خطرناك‌ترين دوستان از نگاه قرآن و احاديث اسلامى ارائه مىگردد . ب بيكارى دومين زمينه‌ساز فساد و كارهاى نابخردانه ، بيكارى است . « 3 » اعتياد و خودفروشى

--> ( 1 ) ر . ك : ص 211 ح 357 . ( 2 ) فرقان : آيه 28 . ( 3 ) ر . ك : ص 203 ( نكوهش بيكارى ) .