« نهج‌النجاة في فضائل أميرالمؤمنين والأئمّة الطاهرين من ذريّته صلوات‌اللَّه عليهم أجمعين » نوشتهء الحسين بن محمّد بن الحسن بن نصر الحلوانى دانسته است . ابن‌طاووس اين نام و نسب را در جاى ديگرى از كتابش تكرار مىكند « 1 » و از اين رو اگر مانند شيخ آقا بزرگ بتوانيم اتّحاد مؤلّف « نهج‌النجاة » و « نزهةالناظر » را استظهار كنيم ، انتساب كتاب « نزهةالناظر » به حلوانى تأييد مىشود . شيخ آقابزرگ ، كتابشناس بزرگ شيعه در الذريعه ، مىگويد : « يأتي استظهار اتّحاد صاحب « نزهةالناظر » مع « نهج‌النجاة » يعنى لروايته فيهما عن أبيالقاسم بن المفيد محمّد « 2 » و سپس در جاى خود ، « نهج‌النجاة » را از حسين بن محمّدبن نصر حلوانى مىخواند و به منقولات ابن‌طاووس از آن در « اليقين » اشاره مىكند . « 3 » اتان كلبرگ نيز اين حدس آقابزرگ را صائب دانسته و مؤلّف اين دو كتاب را يك نفر و همان حسين‌بن محمّدبن الحسن حلوانى دانسته است . « 4 » استادان و مشايخ حلوانى براساس آنچه گفته شد ، مؤلّف كتاب فردى شناخته شده و مورد اعتناى عالمان عصر خود بوده است . او نزد الشريف محمّد بن الحسن بن حمزة ، ابويعلى جعفرى كه از مراجع شيعه پس از شيخ مفيد و داماد و جانشين او بوده ، « 5 » درس خوانده و با توجه به محل سكونتش ، « 6 » محلهء كرخ بغداد ، از محضر عالمانى چون شيخ طوسى ، سيّد

--> ( 1 ) . اليقين : ص 389 . ( 2 ) . الذريعه : ج 22 ، ص 111 . ( 3 ) . الذريعه : ج 42 ، ص 425 ، رقم 2224 گفتنى است شيخ آقابزرگ در ادامه ، اشتباه ابن‌طاووس را در مسئلهء تاريخ كتاب نهج‌النجاة گوشزد كرده و از اين رو مانع انتساب آن را به حلوانى زدوده است . ( 4 ) . كتابخانهء ابن‌طاووس : ص 467 . ( 5 ) . ر . ك : رجال نجاشى : رقم 708 ، و فرحة الغرى : ص 125 . ( 6 ) . مولد حلوانى ، حلوان از شهرهاى عراق است ، اما به جهت آن كه بغداد ، پايتخت و پايگاه علم بوده ، به آنجا كوچ كرده است . حلوان نام‌چند مكان است و از جملهء آنها حُلوان عراق ، در شمال بغداد و در منطقهء كوهستانى آن است . حلوان شهرى آباد و محل نشو و نماى عالمان متعددى بوده است ، ر . ك : معجم البلدان : ج 2 ، ص 290 .