الحلواني ( مترجم : عبد الهادى مسعودى )
14
نزهة الناظر وتنبيه الخاطر ( چشم تماشا ) ( فارسى )
صفحهء بيست و يكم نسخه ، احتمال مقابلهء آن مىرود كه قوّت ديگرى براى اين نسخه به شمار مىآيد . در استفاده از نسخهها ، ما نسخهء چاپى در دسترس را كه بوسيلهء آيةاللَّه ابطحى اصفهانى به طبع رسيده است متن قرار داديم ؛ زيرا ايشان هر دو نسخهء خطى در دسترس خود و نيز نسخه چاپى اسبق را در مجموع متن و پانوشت تصحيح خود آورده و آنها را از هم جدا و متمايز كرده است . افزون بر اين ما در موارد بسيارى از تصحيح خود ، از متن كتاب « الدرّةالباهرة من الأصداف الطاهرة » و گاه « بحارالانوار » نيز استفاده كردهايم ، زيرا بخش بزرگى از « الدرةالباهرة » را مىتوان برگرفته از نزهةالناظر دانست « 1 » و ازاينرو مىتواند به عنوان يك نسخهء ناقص از آن به شمار آيد و همين مسئله در كتب جوامع و واسطه مانند « بحارالانوار » كه از « نزهةالناظر » حديث نقل كردهاند ، جارى است . همچنين در تصحيح متن ، به شيوهء انتقادى نيز نظر داشته و در معدود مواردى كه هيچ يك از نسخهها صحيح به نظر نمىآمده است ، پيشنهاد خود را ارائه داده و نسخههاى ديگر را گزارش كرده و در ترجمه هم مطابق نظر نهايى خود عمل كردهايم . در مواردى نيز تفاوتهاى ريز و جزيى را كه اثرى در فهم و تفسير متن ندارد گزارش نكرده و يا تنها در درون كمان و در متن آورده تا از فزونى پانوشتها جلوگيرى كنيم و به جاى آن ، تلاش كردهايم تا نشانى احاديث را از كتب تأليف شده به وسيلهء محدّثان پيش از حلوانى ، استخراج نموده و از اين طريق بر اعتبار مضامين كتاب بيفزاييم و تنها در مواردى به كتب متأخر از نزهةالناظر ارجاع دادهايم كه توفيق دسترسى به منبع كهنتر را نداشتهايم . « 2 » در اين ميان نشانىهاى برگرفته از نسخهء خطى كتاب « مقصد
--> ( 1 ) . اين مطلب را در مقدمهء تصحيح « الدرة الباهرة » بيان كردهايم و با مراجعه به متن هر دو كتاب به آسانى قابل اثبات است . ( 2 ) . گفتنى است براى جداسازى منابع شيعى و اهل سنت ما از علامت ( ؛ ) استفاده كردهايم .