الحلواني ( مترجم : عبد الهادى مسعودى )
12
نزهة الناظر وتنبيه الخاطر ( چشم تماشا ) ( فارسى )
دستهء جاهل ، گمراه و فرو رفته در ظلمت از يك سو و آگاه از فضايل اهل بيت عليهم السلام و عالم كتمان كننده و حيلهگر مغالطهكار مريدباز تقسيم مىكند كه هر دو دسته به دنبال دنياى خويش و روزى خوردن از قلم بىزخم و نيش خود هستند كه نه در كف نويسنده ، بلكه سر به چرخش چشم و دست حاكمان دارد . نكتهء جالب توجه ، اقتداى حلوانى به سيد رضى ( ره ) در مبارزه با اين وضعيت است . او به همان گونه كه سيد رضى ( ره ) سخنان بليغ امام على عليه السلام را برگزيد و به جمعآورى و حتى تقطيع سخنان و بخشهايى از خطبهها و نامههاى بلند و كوتاه حضرتش همّت گماشت كه رنگ بلاغى و ادبى داشت ، آن دسته از احاديث ائمّه عليهم السلام را آورده كه اين رنگ را بيشتر دارند . ما مىتوانيم كار حلوانى را تكميل كار سيد رضى در ادامهء گردآورى سخنان بليغ ائمّه عليهم السلام بدانيم كه مقصود اوليه و اصلى سيد رضى بوده و كتاب « خصائص الائمه عليهم السلام » كه بعدها در خصائص اميرالمؤمنين عليه السلام متوقف و به همان ناميده شد ، در واقع طرح و پى ريزى زمينهء آن بوده است . در اين ميان نقل سخنان پيامبر صلى الله عليه و آله بيشتر براى آن است كه سخنان امامان عليهم السلام را تقويت كند و به اين انديشهء كلامى شيعه قوّت بخشد كه همه ، جرعهنوشان جام نبوّت هستند . حلوانى خود اين نكته را گوشزد كرده است . « 1 » نسخهها و تصحيح حاضر آنچه از نسخههاى كتاب در دست است ، سه نسخهء خطى متعلق به كتابخانهء آستان قدس رضوى ، « 2 » كتابخانهء مسجد اعظم قم « 3 » و نسخهء شخصى سيدمحمّد
--> ( 1 ) . ر . ك : مقدّمهء مولّف . ( 2 ) . اين نسخه از سوى مقام معظم رهبرى ، آية اللَّه خامنهاى به كتابخانهء آستان قدس هديه شده و با شماره عمومى 19600 در بخش كتبخطى اين كتابخانهء در مشهد ، مركز استان خراسان و در جوار بارگاه ملكوتى امام رضا ( ع ) نگهدارى مىشود . ( 3 ) . اين نسخه در ضمن مجموعهء با رقم 2712 در بخش كتب خطى كتابخانهء مسجداعظم قم نگهدارى مىشود كه به وسيلهء مرجع دينى عصر آيةاللَّه حاج آقاحسين طباطبايى بروجردى ( 1292 - 1380 ه ق ) تأسيس شد .