مرتضى وفايى

25

تاريخ حديث شيعه ( از آغاز سده چهاردهم هجرى تا امروز ) ( فارسى )

10 . النجم الثاقب فى أحوال الإمام الغائب ؛ 11 . لؤلؤ و مرجان ، در ردّ خرافات دربارهء حماسهء عاشورا ؛ 12 . سلامة المرصاد ، در زيارت عاشوراى غير معروف ؛ 13 . تحيّة الزائر ، كه مستدرك تحفة الزائر علّامهء مجلسى است ؛ 14 . ميزان السماء فى تعيين مولد خاتم الأنبياء . وى تأليفات ديگرى نيز دارد كه شمار آنها به 37 اثر مىرسد و مهم‌ترين آنها كتاب بزرگ مستدرك الوسائل است . « 1 » در اين ميان ، دو اثر حديثى ديگر نيز به چشم مىخورد كه پس از پرداختن به كتاب مستدرك ، مختصراً معرّفى خواهند شد . مرورى بر « مستدرك الوسائل » اين كتاب ، يكى از مجموعه‌هاى بزرگ حديثى سه گانه « 2 » در قرون اخير است كه محدّث نورى ، آن را به عنوان مستدركى بر كتاب وسائل الشيعة ى شيخ حرّ عاملى تأليف نموده كه متن آن بالغ بر 23 هزار حديث مىگردد . تدوين اين كتاب ، از منابعى كه بعضاً در اختيار صاحب وسائل نبوده و يا صحّتش بر او محرز نگرديده ، صورت يافته است . ابواب اين كتاب ، همانند ترتيب وسائل الشيعة بر ابواب فقهى مرتّب شده است . محدّث نورى ، در مستدرك الوسائل از 46 كتاب بدون واسطه و از هفت كتاب به واسطهء بحار الأنوار مجلسى ، نقلِ حديث نموده است . خاتمهء اين كتاب كه حدود يكْ سومِ كلّ كتاب را به خود اختصاص داده ، مشتمل بر تحقيقات عميقى دربارهء كتب حديثى اماميه و مؤلّفان آنها و نام‌آوران علم الحديث است كه محقّقان و پژوهندگان

--> ( 1 ) . ر . ك : نقباء البشر ، ج 2 ، ص 550 - 552 . ( 2 ) . يا به تعبير شيخ آقا بزرگ تهرانى ، « مجاميع چهارگانهء مورد اعتماد در سال‌هاى اخير ، يعنى : الوافى ، بحارالأنوار ، وسائل الشيعة و مستدرك الوسائل » ( الذريعة ، ج 21 ، ص 7 ) .