مهم‌ترين كتاب‌هاى جرح و تعديل 1 . معرفة رواة الأخبار ، حسن بن محبوب السرّاء ( 149 - 224 ق ) . 2 . مناقب رواة الحديث و مثالب رواة الحديث ، سعد بن عبد اللَّه الأشعرى ( م 299 ق ) 3 . الممدوحين و المذمومين ، محمّد بن أحمد القمى ( م 368 ق ) 4 . الممدوحين و المذمومين ، أحمد بن عمّار الكوفى ( م 346 ق ) 5 . رجال الكشّى ، أبو عمرو محمّد بن عبد العزيز الكشّى ( ق 4 ق ) 6 . الرجال الممدوحين و الضعفاء المذمومين ، أحمد بن الحسين الغضائرى ( م 411 ق ) 7 . رجال النجاشى و كتاب فى الجرح و التعديل ، أحمد بن على النجاشى ( م 450 ق ) . « 1 » اينك به معرّفى چند اثر مهم رجالى خواهيم پرداخت . سه . چند اثر برجسته در رجال شيعه 1 . تنقيح المقال فى علم الرجال تأليف رجالى بزرگ ، آية اللَّه شيخ عبد اللَّه مامقانى نجفى ( م 1351 ق ) . « 2 » اين كتاب ، يكى از مفصّل‌ترين و جامع‌ترين كتاب‌هايى است كه تاكنون در ميان شيعه ، در علم رجال ، تأليف شده است و به دليل شخصيّت علمى مؤلّف و دقّت نظر و بىطرفى او در نقد رجال ، اهمّيت به‌سزايى در ميان فقها و مجتهدان شيعه يافته است . مامقانى ، بنيان‌گذار شيوه‌هاى نوى از تحقيق و استدلال در اين فن است كه پيش از وى ، سابقه نداشته است . البته عدّه‌اى از علما چون علّامه محمدتقى شوشترى ، به نقد اين اثر پرداخته و بر همين اساس ، تعليقات تنقيح المقال را نگاشتند كه بعداً با عنوان

--> ( 1 ) . نجاشى ، از بزرگ‌ترين و نخستين علماى اماميه در دانش جرح و تعديل به شمار مىرود ( نهاية الدراية ، ص 27 ، مقدّمهء محقّق ) . ( 2 ) . شرح حال مرحوم مامقانى ، در « فصل سوم / درايه يا مصطلح الحديث » گذشت .