حسن سيد اشرفى

61

نهاية الوصول ( شرح فارسى كفاية الأصول ) ( فارسى )

و دلالة القضيّة الشّرطيّة عليه : ضمير در « عليه » به نيابت برگشته و اين عبارت ، عطف تفسيرى و بيان مقام اثبات مىباشد . و ان كان بصدد ابداء احتمال وقوعه : ضمير در « كان » به سيّد و در « وقوعه » به نيابت برمىگردد . لا يضرّه ما لم يكن بحسب الخ : ضمير فاعلى در « لا يضرّه » به مجرّد احتمال و ضمير مفعولىاش به خصم برگشته و كلمهء « ماء » مصدريّهء زمانيّه بوده و ضمير در « لم يكن » اسم آن و به مجرّد احتمال برگشته و كلمه « راجحا » خبر مىباشد . و ليس فيما افاده ما يثبت ذلك : ضمير فاعلى در « افاده » به سيّد و ضمير مفعولىاش به ماء موصوله كه با ما بعدش مجرور به « فى » و خبر مقدّم براى « ليس » بوده و ضمير در « يثبت » به ماء موصوله كه با ما بعدش ، اسم مؤخّر براى « ليس » بوده برگشته و كلمهء « ذلك » مفعول براى « يثبت » و مشاراليه‌اش نيز رجحان يا مساوى بودن احتمال نيابت مىباشد . ثانيها انّه لو دلّ لكان : ضمير در « ثانيها » به وجوه و ضمير در « انّه » و « دلّ » به شرط و در « كان » به دلالت برگشته و كلمه « ثانيها » مبتدا و عبارت « انّه الخ » خبر مىباشد . و الملازمة لبطلان التّالى ظاهرة : كلمهء « الملازمة » مبتدا و مقصود از آن ، ملازمه بين دلالت شرط بر مفهوم به يكى از دلالتهاى سه‌گانه بوده و كلمهء « ظاهرة » خبر و مقصود از « التّالى » ثبوت دلالت شرط بر مفهوم به يكى از دلالتهاى سه‌گانه بوده و كلمهء « واو » حاليه و جمله نيز حال مىباشد . و قد اجيب عنه : ضمير در « عنه » به « ثانيها » برمىگردد . و انّ الالتزام ثابت : مقصود از « الالتزام » دلالت التزامى بوده و عبارت « انّ الخ » عطف به « منع » مىباشد . يعنى « و قد اجيب عنه بانّ الالتزام ثابت » .