منحصره بوده و عبارت « دعوى الدّلالة الخ » شرط براى « امّا » و جوابش « ففاسدة » مىباشد . الى ما هو اكمل افرادها : ضمير « هو » به ماء موصوله به معناى « فردى كه » و ضمير در « افرادها » به علاقه لزوميّه برمىگردد . و هو اللّزوم الخ : ضمير « هو » به « اكمل افرادها » برمىگردد . ففاسدة : يعنى « فهى فاسدة » ضمير « هى » به « دعوى الدّلالة » برگشته و اين عبارت ، جواب « امّا » مىباشد . فى غيره : ضمير در « غيره » به « اكمل » يعنى لزوم بين علّت منحصره و معلول آن برمىگردد . هذا : يعنى « خذ ذا » اين جواب را داشته باش . مضافا الى منع كون اللّزوم بينهما اكمل : كلمهء « اللّزوم » مضاف اليه « كون » و اسم آن بوده و جار و مجرور « بينهما » متعلّق به « اللّزوم » و ضمير در آن به علّت منحصره و معلول آن برگشته و كلمهء « اكمل » خبر براى « كون » كه مضاف اليه « منع » بوده مىباشد . اين عبارت ، بيان انكار اصل اكمليّت لزوم بين علّت منحصره و معلولش براى علاقهء لزوميّه مىباشد . ممّا اذا لم تكن الخ : كلمهء ماء در « ممّا » موصوله به معناى « لزومى كه » مىباشد . لا يوجب الخ : ضمير در « لا يوجب » به انحصار يعنى منحصره بودن علّت در جملهء شرطيّه برمىگردد . ان يكون ذاك الرّبط الخاصّ : كلمهء « ذاك » اسم « يكون » و كلمهء « الرّبط » بدل و مشار اليه آن و كلمهء « الخاصّ » صفت « الرّبط » و خبر « يكون » كلمهء « آكد » بوده ، و اين عبارت ، تأويل به مصدر رفته و مفعول براى « لا يوجب » مىباشد . الّذى لا بدّ منه فى تأثير العلّة فى معلولها : جار و مجرور « منه » متعلّق به « بدّ » اسم براى « لا » نفى جنس و جار و مجرور « فى تاثير العلّة » خبر « لا » و جار و مجرور « فى معلولها »