مىباشد . لا ينافى ذلك : ضمير در « لا ينافى » به « كون الاجزاء الخ » يعنى اجزاء خارجيهء موجود به شرط لا بوده برگشته و مشاراليه « ذلك » تعبير ما كه گفتيم اطلاق جزء بر اجزاء خارجيّه موجود ، لا به شرط بوده مىباشد . فانّه انّما يكون : ضمير در « انّه » و « يكون » به « اجزاء خارجيّهء موجود از قبيل ماهيّت مأخوذه به شرط لا بوده » مىباشد . و التّحليليّة من الجنس و الفصل : مقصود از « التّحليليّة » ذهنى و عقلى و اجزاء داخليّه بوده و كلمهء « من » بيان « التّحليليّة » مىباشد . يعنى اجزاء ذهنى و عقلى و داخليّهء ماهيّت ، عبارت از جنس و فصل مىباشد . و انّ الماهيّة اذا اخذت الخ : ضمير نايب فاعلى در « اخذت » به ماهيّت برگشته و اين عبارت عطف به « مقام الفرق » بوده و تفسير فرق مىباشد . تكون هيولى او صورة : ضمير در « تكون » كه جواب « اذا » بوده به ماهيّت برمىگردد . و اذا اخذت لا به شرط تكون الخ : ضمير نايب فاعلى در « اخذت » و ضمير در « تكون » به ماهيّت برمىگردد . لا بالاضافة الى المركّب : عطف به « فى مقام الخ » مىباشد . يعنى « لا يكون بالاضافة الى المركّب » . انّه ينبغى الخ : ضمير در « انّه » به معناى شأن مىباشد . عن محلّ النّزاع : يعنى از بحث ملازمه بين وجوب ذى المقدّمه و وجوب مقدّمه در بحث مقدّمه واجب . كما صرّح به بعض : ضمير در « به » به خروج اجزاء از محلّ نزاع برمىگردد . و ذلك : مشار اليه « ذلك » خارج بودن اجزاء از محلّ نزاع مىباشد . و انّما كانت المغايرة بينهما اعتبارا : ضمير در « بينهما » به اجزاء و مأمور به برگشته و اين عبارت ، جواب سؤال مقدر است « كه اگرچه مركب عين اجزاء بوده ولى دوئيّت و مغايرت