حسن سيد اشرفى

672

نهاية الوصول ( شرح فارسى كفاية الأصول ) ( فارسى )

ظهور در طلب وجوبى داشته يا ظهور در مطلق طلب اعمّ از وجوبى و ندبى دارند مورد اختلاف بوده و بعضى قبول ندارند كه ظهور در وجوب دارند بلكه مىگويند ظهور در مطلق طلب دارند . « 1 » 586 - دليل نظر مخالفين ظهور جملات خبريه در وجوب چه بوده و نظر مصنّف در اين جملات چيست ؟ ( لتعدّد المجازات . . . من الصّيغة ) ج : مىفرمايد : مخالفين ظهور داشتن جملات خبريّه در وجوب مىگويند ؛ وقتى اين جملات در معناى خودشان استعمال نشدند و بعد از آنكه استعمالشان در معناى خودشان كه خبر دادن از ثبوت نسبت و حكايت آنچه در گذشته و آينده بوده متعذّر شد ، زيرا يقين داريم كه مقصود از آنها ، انشاء طلب مىباشد ، چنين استعمالى ، مجازى و در معناى مجازى خواهد بود كه معناى مجازى نيز در اينجا متعدّد است . يعنى يا در معناى مجازى وجوب استعمال شده و يا در معناى مجازى ندب ، و از طرفى هيچ‌يك از اين دو نيز اقربيّت نسبت به ديگرى ندارد كه اين معناى مجازى اقرب باشد نسبت به ديگرى . لاجرم در اينجا بايد توقّف كرد و گفت در مطلق طلب ظهور دارد و نه اينكه ظهورش متعيّن در وجوب باشد يا متعيّن در ندب باشد . « 2 » مصنّف مىفرمايد : ظاهر ، قول اوّل كه ظهور در وجوب بوده مىباشد ، بلكه بايد گفت ؛ ظهور خبر و جملات خبريه در وجوب از ظهور صيغهء امر در وجوب بيشتر و اظهر است .

--> ( 1 ) - مثلا از امام عليه السّلام پرسيده مىشود : فردى لباسش نجس بوده و فراموش كرده و با آن نماز مىخوانده است آيا نمازش صحيح بوده يا نه ؟ امام عليه السّلام مىفرمايد « يعيد الصّلاة » در اينجا هرچند جملهء « يعيد » مضارع و خبريّه است ولى غرض از آن ، انشاء طلب است . يعنى اعاده كند نه اينكه خبر داده شود كه او اعاده مىكند در هر زمانى كه دلش خواست . ( 2 ) - آرى اگر معناى مجازى يك لفظ متعدّد باشد ولى يكى اقرب از ديگرى باشد آن معناى مجازى اقوى و تعيّن خواهد داشت ، ولى وقتى قرينه و دليلى بر اقربيّت نباشد ، علىالسّويّه بوده و در اينجا نيز يكسان بوده و بايد گفت ، براى مطلق طلب اعمّ از وجوب و ندب خواهد بود .