حسن سيد اشرفى
478
نهاية الوصول ( شرح فارسى كفاية الأصول ) ( فارسى )
ادّعا ، آن ( ادّعا ) انقلاب مادّهء امكان به ضرورت در چيزى ( موردى ) است كه نيست مادّهء آن ( امكان ) در واقع و فى نفسه و بدون شرط ، غير از امكان . نكات دستورى و توضيح واژگان على ما حقّقه المحقّق الشّريف : ضمير منصوبى در « حقّقه » به ماء موصوله برگشته و مقصود از « محقّق » مير سيّد شريف مىباشد . فى بعض حواشيه : ضمير در « حواشيه » به محقّق شريف برگشته و منظور از حواشى محقّق شريف نيز حواشى او در شرح مطالع مىباشد . بسيط منتزع عن ذات : كلمهء « بسيط » خبر « انّ » بوده و كلمهء « منتزع » صفت « بسيط » مىباشد . باعتبار تلبّسها بالمبدا و اتّصافها به : ضمير در « تلبّسها » و « اتّصافها » به ذات و در « به » به مبدأ برگشته و اين عبارت ، دليل و سبب منتزع شدن مشتقّ از ذات مىباشد . غير مركّب : صفت ديگرى براى « بسيط » مىباشد . و قد افاد فى وجه ذلك : مشاراليه « ذلك » بسيط و غير مركّب بودن مفهوم مشتقّ مىباشد . و الّا : يعنى « و ان كان مفهوم الشّيء معتبرا فى مفهوم النّاطق » . و لو اعتبر فيه ما صدق عليه الشّيء : ضمير در « فيه » به مفهوم ناطق و در « عليه » به ماء موصوله كه مقصود از آن مصداق شىء بوده برمىگردد . انقلبت مادّة الامكان الخاصّ ضرورة : مقصود از « مادّة الامكان الخاصّ » قضيّهء ممكنهء خاصّه بوده و كلمهء « ضرورة » نيز منصوب به نزع خافض بوده و مقصود از آن ، قضيّهء ضروريّه مىباشد . الّذى له الضّحك هو الانسان : ضمير در « له » و ضمير « هو » به « الشّيء الّذى » برمىگردد . لنفسه : ضمير در « لنفسه » به « الشّيء » برمىگردد .