و تكلّم ، ارادهء فعليّت و امر حدثى شده است جاى بحث بوده كه آيا به فردى كه الآن در حال اكل ، ضرب و تكلّم نبوده و تلبسش به مبدأ منقضى شده باز هم همانند وقتى كه مشغول و متلبّس به اين امور بوده اطلاق ضارب ، آكل و متكلّم مىشود يا نه ؟ بنابراين ، تنها اين مورد داخل در حريم نزاع مىباشند . 363 - جواب مرحوم مصنّف به نظريّهء فاضل تونى و صاحب فصول چيست ؟ ( لا يوجب . . . كما لا يخفى ) ج : مىفرمايد : اختلاف مشتقّات در مبادى و اينكه از مبدأ بعضى از مشتقّات ، حرفه و صنعت و در بعضى ديگر قوّه و ملكه اراده شود و يا در بعضى مشتقّات ديگر ، ارادهء امر فعلى و حدثى شود ، موجب اختلاف در دلالتشان به اعتبار هيئت آنها نبوده و تفاوتى بين همه اين مشتقّات در جهت مورد بحث از آنها كه آيا مشتقّ موضوع براى ذاتى بوده كه متلبّس به مبدأ باشد و يا موضوع براى اعمّ از متلبّس و منقضى از مبدأ بوده بوجود نياورده و همهء اين مشتقّات چه آنهايى كه از مبدأ آنها حرفه ، صنعت ، قوّه ، ملكه و يا امر فعلى اراده شده داخل در نزاع و جهت مورد بحث مىباشند . 364 - پس به نظر مصنّف اختلاف مشتقّات در مبادى موجب چه اختلافاتى مىشود ؟ ( غاية الامر . . . انواع التعلّقات ) ج : مىفرمايد : اختلاف در مبادى تنها در معناى تلبّس و انقضاء موجب تفاوت مىشود . مثلا تلبّس به مبدأ در خيّاط و بقّال هم شامل زمان خياطت و بقالى آنان بوده و هم شامل زمان مسافرت و استراحت و خواب بودن آنها مىشود . چرا كه در اين مواقع نيز شغل و حرفهء خود را دارند . و وقتى انقضاء از مبدأ خواهد بود كه خيّاط و بقّال تغيير دهند شغل و صنعت خودشان را كه در اين صورت ، نزاع وارد مىشود ؛ آيا به فردى كه قبلا خيّاط و بقّال بوده و الآن تغيير شغل داده باز هم صدق مشتقّ يعنى خياط و بقال مىشود يا نه ؟ همچنين تلبّس به مبدأ در شاعر ، مجتهد و مفتاح هم شامل زمانى كه شاعر مشغول