حسن سيد اشرفى
13
نهاية الإيصال ( شرح فارسى أصول الفقه ) ( فارسى )
« الملازمات » خبر و كلمهء « العقليّة » صفت آن مىباشد . تمهيد : يعنى « هذا تمهيد » . من الادلّة . . . العقل : كلمهء « العقل » مبتداى مؤخّر و جار و مجرور « من الادلّة » خبر مقدّم مىباشد . اذ يذكرون : ضمير در « يذكرون » به اصوليّون اماميّه برمىگردد . امّا هنا : مشار اليه « هنا » مقصد دوّم مىباشد . صغريات ما يحكم به العقل المفروض انّه حجّة : ضمير در « به » به ماء موصوله به معناى موارد و ضمير در « انّه » به عقل برگشته و عبارت « انّه حجّة » تأويل به مصدر رفته و نايب فاعل براى « المفروض » كه صفت « العقل » بوده مىباشد . و ماء موصوله با جملهء صلهء بعدش ، مضاف اليه براى « صغريات » مىباشد . اى يبحث هنا . . . العقل الّذى هو دليل الخ : مشار اليه « هنا » مقصد دوّم بوده و ضمير « هو » به عقل برمىگردد . و هذا نظير : مشار اليه « هذا » بحث از مصاديق و صغريات حكم عقل مىباشد . الّتى هى حجّة و حجّيّتها انّما يبحث عنها الخ : ضمير « هى » و ضمير در « حجّيّتها » به اصالة الظّهور و ضمير در « عنها » به « حجّيّتها » برمىگردد . و توضيح ذلك انّ هنا مسألتين : مشار اليه « ذلك » بحث از مصاديق احكام عقل و مشار اليه « هنا » حكم كردن عقل مىباشد . 1 - انه اذا . . . انّه حسن . . . او يلزم فعله شرعا : يعنى « المسألة الأولى انّه الخ » ضمير در « انّه » اوّلى به معناى شأن بوده و ضمير در « انّه » دوّمى و ضمير در « فعله » به شىء به معناى عمل كه مقصود از آن عدالت ، راستگويى و غيره بوده برمىگردد . او يحكم على شىء انّه قبيح او يلزم تركه شرعا : ضمير در « انّه » و « تركه » به شىء به معناى عمل مثل ظلم ، دروغگويى ، تهمت و غيره برمىگردد .